PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS ANEXO I DA RESOLUÇÃO CME Nº 2/2025 PLANO DE AÇÃO PARA A IMPLEMENTAÇÃO DA COMPUTAÇÃO COMPLEMENTO À BNCC NA EDUCAÇÃO BÁSICA NO SISTEMA MUNICIPAL DE ENSINO DE TRIUNFO / RS PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS SUMÁRIO 1 APRESENTAÇÃO...............................................................................................................4 2 PLANO DE AÇÃO PARA A IMPLEMENTAÇÃO DA COMPUTAÇÃO COMPLEMENTO À BNCC NA EDUCAÇÃO BÁSICA NO SISTEMA MUNICIPAL DE ENSINO DE TRIUNFO / RS...........................................................................................................................................6 2.1 INTRODUÇÃO...............................................................................................................................6 2.2 GRUPO DE TRABALHO................................................................................................................7 2.3 DIAGNÓSTICO..............................................................................................................................7 2.4 COMPUTAÇÃO COMPLEMENTO À BNCC INSERIDA AO DOCUMENTO ORIENTADOR MUNICIPAL DE TRIUNFO ? RS (DOM) ..............................................................9 2.5 CRONOGRAMA DE IMPLEMENTAÇÃO DA COMPUTAÇÃO COMPLEMENTO À BNCC NA REDE MUNICIPAL DE ENSINO...................................................................................................10 2.6 INFRAESTRUTURA, MATERIAIS E RECUSRSOS PEDAGÓGICOS.........................................10 2.7 PROGRAMA DE FORMAÇÃO CONTINUADA PARA OS PROFISSIONAIS DA REDE MUNICIPAL DE ENSINO...................................................................................................................12 3 CONSIDERAÇÕES FINAIS...............................................................................................13 4 LISTA DE SIGLAS.............................................................................................................14 5 REFERÊNCIAS.................................................................................................................15 6 ANEXOS............................................................................................................................20 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS PREFEITO MUNICIPAL Marcelo Essvein SECRETÁRIA MUNICIPAL DE EDUCAÇÃO Roseli Pereira Machado Coordenadores do Plano de Implementação BNCC Computação Marcio Luciano Figur Moises Athanasio de Castro Nivia Maria Ferigolo Ivete Nilva Staczak Marines Flavia Schmidt Tavares Paula Viacava de Souza Cristiane Daniel Vieira Andreia Orengo Juliana de Oliveira Fazenda da Silva PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS 1 APRESENTAÇÃO A importância da tecnologia como ferramenta essencial para a continuidade das atividades escolares ficou evidente durante a pandemia da COVID-19. Um dos maiores legados desse período foi a consolidação do uso de recursos digitais na educação, promovendo a integração entre elementos presenciais e on-line. Essa combinação abriu caminho para o desenvolvimento da autonomia dos estudantes, especialmente entre as novas gerações, que já demonstram familiaridade e habilidade no uso de dispositivos eletrônicos. Também, nesse período, destacou-se o esforço contínuo dos professores na busca por práticas pedagógicas eficazes que favorecessem o processo de ensinar e aprender em um cenário desafiador. Como resultado, observou-se um avanço significativo na incorporação da tecnologia na educação, alinhado às competências e habilidades exigidas pelas novas formas de estudar, trabalhar e se relacionar. Porém, não basta criar infraestrutura para levar tecnologia às escolas. As práticas pedagógicas devem ser orientadas para a inovação nas salas de aula, como estabelece o Plano Nacional de Educação (PNE), no qual as metas 5 (itens 5.3, 5.4 e 5.6) e 7 (7.12 e 7.15) contemplam a inovação e a tecnologia como estratégias para atingir os fins educacionais desejados e as competências digitais mencionadas na Base Nacional Comum Curricular (BNCC) e na Resolução CNE /CEB 1/2022 que define normas sobre Computação na Educação Básica. A tecnologia já se revelou um instrumento eficaz para conquistar equidade no acesso ao estudo, contemporaneidade no aprendizado e melhorias na gestão das redes educacionais. A Política Nacional de Inovação Educação Conectada (PIEC) vem apoiar a universalização do acesso à internet em alta velocidade e fomentar o uso pedagógico de tecnologias digitais na educação básica, aprovado pela lei nº 13.005, de 25 de junho de 2014. 4 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS O MEC (Ministério da Educação), por meio da SEB (Sistema Educacional Brasileiro), organizou o apoio às Secretarias de Educação Municipais para a elaboração de um diagnóstico de um Plano Local Municipal. O presente documento apresenta um planejamento a curto, médio e longo prazo à Inovação e Tecnologias Educacionais: uma educação que promova a equidade, que seja contemporânea e de qualidade, bem como de boa gestão escolar, onde é fundamentalque as prioridades sejam definidas, considerando- se cada um de seus quatro elementos estruturantes que são: visão; competência; conteúdos e recursos digitais; infraestrutura. A Computação, em complemento à BNCC, visa construir saberes profundos e propõe um olhar para computação como uma área do conhecimento, estabelece objetivos de aprendizagem e estratégias didáticas que inclui o Pensamento computacional, Mundo digital e Cultura digital para todas as etapas de ensino. Nesse contexto, cabe à Secretaria Municipal de Educação, por meio do grupo de trabalho, a responsabilidade de elaborar o plano de ação para implementação da Computação em complemento à BNCC na Educação Básica no sistema Municipal de Ensino de Triunfo / RS. 5 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS 2 PLANO MUNICIPAL DE IMPLEMENTAÇÃO DA BNCC COMPUTAÇÃO NA EDUCAÇÃO BÁSICA NO SISTEMA MUNICIPAL DE ENSINO DE TRIUNFO / RS 2.1 INTRODUÇÃO Vivemos em uma era de rápidas transformações tecnológicas que impactam profundamente a sociedade, alterando desde as relações sociais até a forma como aprendemos. Essas mudanças exigem que a educação se adapte às novas necessidades, preparando a escola para lidar com desafios como a infraestrutura, a formação de professores e as metodologias pedagógicas. Nesse contexto, a escola deve promover uma educação digital e midiática, essencial para o desenvolvimento de cidadãos críticos e competentes para lidar comas tecnologias e seus impactos. O domínio de competências digitais é crucial para o exercício pleno da cidadania. Para viabilizar essa implementação, faz-se necessário que o Sistema Municipal de Ensino se aproprie das normativas que orientam o uso de tecnologias no ambiente escolar. Dentre as diversas legislações e normativas relacionadas à Educação Digital, citam-se a Política Nacional de Educação Digital (PNED), a Base Nacional Comum Curricular (BNCC) e o Complemento da BNCC ? Computação, como referências conceituais para a efetiva implementação da educação digital e midiática no Município de Triunfo. Também é importante mencionar o Parecer CNE/CEB nº 2/2022, que orienta a implementação em toda a Educação Básica e normatiza os conteúdos obrigatórios, os quais incluem o pensamento computacional, o mundo digital e a cultura digital. Contudo, cabe lembrar que a educação digital é um direito previsto na Constituição Federal. O art. 6º da Constituição Brasileira aponta a educação como um dos direitos sociais, cuja oferta compete à União, aos Estados, ao Distrito Federal e aos Municípios. Já o art. 205 reconhece a educação como um direito de todos, visando ao pleno desenvolvimento da pessoa, ao exercício da cidadania e à qualificação para o trabalho. 6 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS 2.2 GRUPO DE TRABALHO Setores envolvidos Papel no processo Estratégia de en gajamento Coordenação de Formação - Supervisão Educação Infantil; - Supervisão Ensino Fundamental; - Setor programas; - Conselho Municipal De Educação. Propõe e executa ações Reuniões do grupo de trabalho (GT) Departamento de Tecnologia - Moisés TI Gerência equipamentos e conectividade Reunião técnica Coordenadores Pedagógicos - Supervisão Educação Infantil; - Supervisão Ensino Fundamental; - Setor de Programas Federais. Apoio a implementação Participação em escuta e validação 2.3 DIAGNÓSTICO A Secretaria Municipal de Educação de Triunfo/RS, comprometida com a melhoria contínua da qualidade do ensino, deu mais um passo importante em sua trajetória ao elaborar, em 2022, o Plano Municipal de Inovação e Tecnologia Educacional. Como parte desse processo, foi realizado um diagnóstico da Rede Municipal de Ensino sobre o uso de tecnologias educacionais, utilizando o Guia Edutec, uma ferramenta desenvolvida pelo CIEB (Centro de Inovação para a Educação Brasileira). 7 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS Esse diagnóstico, aplicado por meio de um questionário, permitiu avaliar o nível de adoção de tecnologia nas escolas municipais em diferentes dimensões. A média das respostas possibilitou classificar as escolas em quatro níveis distintos de adoção tecnológica: Emergente, Básico, Intermediário e Avançado. O resultado geral do município foi obtido a partir das respostas de uma amostra representativa de diretores das escolas municipais e pode ser conferido a seguir: O gráfico possibilitou a visualização por nível em cada uma das quatro dimensões a partir da média das respostasdas escolas, mostrando quais ações precisam ser priorizadas, indica, ainda, as dimensões menos desenvolvidas. O relatório aponta que a prioridade deve ser garantir as dimensões de competência/formação e infraestrutura, para que esteja pelo menos no nível intermediário de adoção de tecnologia,poisessas são condições viabilizadoras do uso de tecnologia nas escolas. 8 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS O eixo competência / formação trata dos conhecimentos e das habilidades sobre o uso das TICs como ferramenta de ensino. Provocando em professores, gestores e especialistas a consciência e potencial educativo do uso didático das tecnologias de informação e comunicação. Sendo, por sua vez, respaldado pelo eixo infraestrutura, que contempla a disponibilidade de hardware, redes, conectividade, suporte e manutenção dentro do sistema de educação. 2.4 COMPUTAÇÃO COMPLEMENTO À BNCC INSERIDA AO DOCUMENTO ORIENTADOR MUNICIPAL DE TRIUNFO ? RS (DOM) Conforme disposto no Anexo I, o Documento Orientador Municipal (DOM) passou por uma reorganização, incorporando de forma sistematizada a Computação complemento à BNCC em todas as etapas da Educação Básica, em consonância com as normativas vigentes. A integração da Computação em complemento à BNCC dar-se-á de forma transversal aos demais componentes curriculares. Considerando a corresponsabilidade entre os diferentes componentes para o desenvolvimento das competências e habilidades digitais, midiáticas e computacionais, encontrando oportunidades educativas dentro dos seus objetos de conhecimento e mapeando as habilidades já desenvolvidas e aquelas que ainda serão necessárias desenvolver. Nesse sentido, compete a Rede Municipal de ensino propiciar formação continuada aos docentes, auxiliando no planejamento e desenvolvimento de práticas pedagógicas que integrem as competências e habilidades previstas na Computação em complemento à BNCC, em consonância com as diretrizes estabelecidas no Documento Orientador Municipal (DOM). 9 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS 2.5 CRONOGRAMA DE IMPLEMENTAÇÃO DA COMPUTAÇÃO COMPLEMENTO À BNCC NA REDE MUNICIPAL DE ENSINO A implementação da Computação complemento à BNCC na Rede Municipal de Ensino será realizada de forma gradual, transversal aos demais componentes curriculares, conforme cronograma apresentado na tabela a seguir. Ano Etapa de Ensino Educação Infantil Ensino Fundamental Anos iniciais Ensino Fundamental Anos finais Novo Ensino Médio 2026 X X 2027 X 2028 X 2.6 INFRAESTRUTURA, MATERIAIS E RECURSOS PEDAGÓGICOS Conforme apontado no Plano Municipal de Inovação e Tecnologia Educacional, elaborado em 2022, a maioria das escolas da Rede Municipal de Ensino encontrava-se, à época, no nível básico no que diz respeito à infraestrutura tecnológica. Diante desse cenário, a Secretaria Municipal de Educação definiu ações estratégicas com o objetivo de promover avanços significativos nessaárea. 10 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS Como resultado desse planejamento, observa-se atualmente um progresso considerável: as escolas da rede municipal ampliaram a capacidade de internet contratada ? superando, inclusive, os parâmetros estabelecidos pelo PIEC ? e passaram a disponibilizar o sinal de forma eficiente em todas as salas de aula. No que tange a materiais e recursos pedagógicos a Computação complemento à BNCC é pautada nos princípios da ciência da Computação, embora o termo "Educação Digital" remeta ao uso de artefatos computacionais, é possível desenvolver suas habilidades sem o uso de recursos tecnológicos principalmente na educação infantil e ensino fundamental anos iniciais. Essa estratégia é chamada de "Computação Desplugada", e seu emprego em sala de aula pode favorecer a compreensão de que Computação é diferente de tecnologia (estas são produto da Computação), como também viabilizar a implementação da Computação complemento à BNCC mesmo em escolas que dispõem de poucos ou nenhum computador e outros recursos. Nesse contexto, cabe à Rede Municipal de Ensino, em um primeiro momento, oferecer formação continuada aos docentes da Educação Infantil Pré-escola e Ensino Fundamental Anos Iniciais, com foco no planejamento e no desenvolvimento de práticas pedagógicas ?desplugadas?.Essas práticasdevem integrar as competências e habilidades relacionadas à Computação, em complemento à BNCC, e estar alinhadas às diretrizes estabelecidas no Documento Orientador Municipal (DOM). Além disso, conforme o item 2.5 deste plano de ação, a Secretaria Municipal de Educação deverá promover uma readequação gradual no que diz respeito à infraestrutura, aos materiais e aos recursos pedagógicos, de modo a acompanhar as exigências e diretrizes previstas para a implementação do Ensino Fundamental ? Anos Finais e do Novo Ensino Médio. 11 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS 2.7 PROGRAMA DE FORMAÇÃO CONTINUADA PARA OS PROFISSIONAIS DA REDE MUNICIPALDE ENSINO Ano/Mês Etapa de Ensino Educação Infantil Ensino Fundamental Anos iniciais Ensino Fundamental Anos finais Novo Ensino Médio 2026 / marçoe agosto X X 2027 / março e agosto X 2028 / março e agosto X 12 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS 3 CONSIDERAÇÕES FINAIS É inegável a importância da integração da Educação Digital nos currículos da Educação Básica, à luz da Computação complemento à BNCC e da PNED. A Base Nacional Comum Curricular (BNCC) de Computação e a Política Nacional de Educação Digital (PNED) são documentos estruturantes para a integração curricular desse tema na educação básica brasileira. Enquanto a BNCC Computação define competências e habilidades para o ensino de computação, a PNED estabelece diretrizes mais amplas, incluindo as condições necessárias para essa integração, como formação docente, infraestrutura, acessibilidade e direitos digitais. A Educação Informacional e Midiática, por sua vez, está presente em ambas normativas e é fortalecida pela Estratégia Brasileira de Educação Midiática. O desenvolvimento da cidadania digital é um aspecto central da PNED e da BNCC Computação. Garantir que estudantes compreendam o uso crítico e responsável das tecnologias é essencial para a formação de cidadãos capazes de participar da sociedade digital. Para isso, é necessário desenvolver diversos letramentos relacionados à compreensão dos meios digitais e suas implicações sociais, proteção de dados, direitos do usuário e boas práticas de segurança na internet, combate à desinformação, respeito às diferenças, uso consciente das redes sociais e aplicação de fundamentos da computação para resolver problemas. Para a consolidação do Plano de Ação para a Implementação da Computação Complemento à BNCC na Educação Básica, no âmbito do Sistema Municipal de Ensino de Triunfo/RS, é imprescindível assegurar a devida disponibilidade orçamentária, por meio de instrumentos como o PIEC, o PPA, a LDO e os repasses do FNDE. Nesse contexto, torna- se fundamental que o plano seja revisado anualmente, preferencialmente entre os meses de agosto e setembro, permitindo a readequação às necessidades reais das escolas, o alinhamento às metas estabelecidas e a previsão adequada de recursos financeiros. Essa revisão contínua possibilita nãoapenas o acompanhamento efetivo da implementação, mas também a atualização das estratégias conforme os avanços tecnológicos, as demandas pedagógicas e as diretrizes legais em vigor. 13 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS 4 LISTA DE SIGLAS BNCC = Base Nacional Comum Curricular CIEB = Centro de Inovação para Educação Brasileira FNDE = Fundo Nacional de Desenvolvimento LDO = Lei de Diretrizes Orçamentárias MEC = Ministério da Educação Mbps = Megabit por segundo PPA = Plano Plurianual PNE = Plano Nacional de Educação PIEC= Política de Inovação Educação Conectada REDs = Recursos Educacionais Digitais SEB = Sistema Educacional Brasileiro TIC = Tecnologias de Informação e Comunicação DOM = Documento Orientador Municipal 14 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS 5 REFERÊNCIAS LEIS Lei nº 9.394/1996 ? LDB Marco legal da educação nacional, define princípios gerais, etapas, modalidades, direitos e deveres. Alterada pela PNED para tornar a Educação Digital parte obrigatória do currículo, com letramento digital, computação, programação e robótica. Lei nº 9.998/2000 ? FUST Instituio Fundo de Universalização dos Serviços de Telecomunicações, viabilizando recursos para levar conectividade a escolas públicas, áreas remotas e populações em situação de vulnerabilidade digital. Lei nº 13.005/2014 ? Plano Nacional de Educação (PNE) Estabelece diretrizes, metas e estratégias decenais para o avanço da educação, prevendo modernização tecnológica, infraestrutura de conectividade e formação docente em Tecnologias Digitais da Informação e Comunicação (TDIC). Atenção: O novo PNE(2024-2034) está em tramitação no Congresso Nacional e Senado. A versão em tramitação temum olhar mais específico paraEducação Digital, com um objetivo específico paraessa dimensão. Acompanhe a tramitação e o inteiro teor em [link] Lei nº 14.172/2021 ? Lei da Conectividade Prevê acesso gratuito à internet para estudantes e professores da rede pública, articulando políticas emergenciais para enfrentar desigualdades digitais. Lei nº 14.180/2021 ? PIEC Formaliza a Política de Inovação Educação Conectada, garantindo internet de qualidade, financiamento contínuo e diretrizes para o uso pedagógico de tecnologias. 15 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS Lei nº 14.533/2023 ? PNED Instituia Política Nacional de Educação Digital, integrando ações de inclusão digital, currículo, formação docente e pesquisa em inovação tecnológica. Lei nº 14.640/2023 ? Expansão da Conectividade Escolar Atualiza a Lei da Conectividade, garantindo ampliação de banda larga, acesso a pacotes de dados e conexão para escolas de tempo integral. Lei nº 15.100/2025 ? Uso de Celulares nas Escolas Dispõe sobre a utilização, por estudantes, de aparelhos eletrônicos portáteis pessoais nos estabelecimentos públicos e privados de ensinoda educação básica. Restringe usos não pedagógicos e garante o tempo de aprendizagem. DECRETOS Decreto nº 11.004/2022 ? FUST Regulamentação Define critérios para aplicação de recursos em projetos de internet escolar. Decreto nº 11.079/2022 ? Política de Recuperação das Aprendizagens Organiza ações pós-pandemia com foco em ensino híbrido e uso de tecnologias digitais. Decreto nº 11.713/2023 ? ENEC Cria a Estratégia Nacional de Escolas Conectadas, articulando infraestrutura, qualidade de Wi-Fi,segurança, currículo digital e formação de professores. Decreto nº 12.385/2025 ? Regulamentação da Lei nº 15.100/2025 Define como as escolas devem aplicar as restrições de uso de celulares, envolvendo a comunidade escolar. DIRETRIZES E REFERENCIAIS CURRICULARES Diretrizes Curriculares Nacionais da Educação Básica (DCN), 2013 Princípios gerais para a organização curricular da Educação Básica, orientando a integração entre base comum e parte diversificada, o trabalho interdisciplinar, a contextualização dosconteúdos e a flexibilidade para incluir temas contemporâneos 16 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS Diretrizes Curriculares Nacionais para a Educação Infantil (DCNEI), Resolução nº 5/2009 Direitos de aprendizagem das crianças, com menção explícita a tecnologias como parte das experiências que envolvem as interações ea brincadeira. BNCC ? Base Nacional Comum Curricular (2018) Define competênciasgerais e específicas obrigatórias, incluindo Cultura Digital como competência transversal. BNCC Computação (Anexo Parecer CNE/CEB nº 2/2022) Estabelece objetivos de aprendizagem e estratégias didáticas para Pensamento Computacional, Mundo Digital e Cultura Digital para todas as etapas de ensino PARECERES, RESOLUÇÕES E PORTARIAS Parecer CNE/CEB nº 2/2022 ? Normas sobre Computação Inclui Pensamento Computacional, Mundo Digital e Cultura Digital como conteúdos obrigatórios da BNCC e defende essa inserção. Resolução CNE/CEB nº 1/2022 Homologa o Parecer nº 2/2022, consolidando a BNCC Computação como norma oficial. Portaria nº 865/2022 ? RIEH Cria a Rede de Inovaçãopara a Educação Híbrida, fortalecendo metodologias mistas de ensino. Parecer CNE/CEB nº 4/2025 ? Diretrizes Operacionais de Dispositivos Digitais Orienta o uso pedagógico de dispositivos móveis, vinculando a regulação do uso de celulares à intencionalidade curricular e à cidadania digital. Resolução CE/ENEC nº 3/2024 ? Qualidade e Segurança do Wi-Fi Escolar Define padrões mínimos de qualidade, velocidade, segurança e proteçãode dados nas redes Wi-Fi de escolas públicas. Resolução CENEC nº 2/2024 ? Velocidade Mínima de Internet Estabelece metas de velocidade de banda larga por porte de escola, garantindo conexão mínima para atividades pedagógicas digitais. 17 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS Resolução CIF nº 15/2025 ? Fundeb e BNCC Regulamenta a metodologiapara aferircondicionalidades do Fundeb relacionadas à implementação curricular da BNCC, incluindo a computação como critério de qualidade. Ofício MECSEI nº 88/2024 ? Consulta Técnica sobre Computação Documento de orientação técnica que esclarece possibilidades de oferta de Computação: como disciplina específica ou conteúdo transversal articulado a outras áreas. REFERENCIAIS E ESTRATÉGIAS Referencial de Saberes Digitais Docentes (2024) Visa atender os objetivos da Estratégia Nacional de Escolas Conectadas (Decreto nº 11.713/2023); criar condições para apoiar as secretarias no planejamento de formação continuada e favorecer o autodesenvolvimento dos professores, estimulando a reflexão sobre sua didática enquanto sujeitos atuantes, conforme as necessidades de seu contexto social e educacional. Autodiagnóstico de Saberes Digitais Docentes (MEC, 2024) Ferramenta prática de autoavaliação docente para mapearos saberes digitais, combase na Matriz de Saberes Digitais Docentes. Estratégia Brasileira de Educação Midiática ? EBEM (2023) Fortalece a dimensão da Cultura Digital nas escolas, incentivando o pensamento crítico, leitura crítica de mídias e práticas de cidadania digital. GUIAS E DEMAIS RECURSOS Guia de Planejamento da Adoção de Dispositivos Tecnológicos (2025) Instrumento técnico para gestores planejar aquisição, distribuição, manutenção e gestão de equipamentos digitais. Guia de Educação Digital e Midiática (2025) Documento de referência para fundamentar teoricamente, didaticamente e operacionalmente a inserção curricular da Educação Digital. 18 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS Guias e materiais de apoio à Lei 15100/2025 ? Celulares nas Escolas (2025) Para auxiliar a comunidade escolar na compreensão e implementação da Lei 15.100/2025, serão publicados diversos materiaisexplicativos, dentre eles guias práticos para educadores, gestores, familiares e estudantes. Os guias compõem uma coleção digital sobre o tema na plataforma MEC RED, que será constantemente atualizada com mais conteúdos. Cursos no AVAMEC Ambiente Virtual de Aprendizagem do Ministério da Educação (MEC), que dispõe de vários cursos relacionados ao tema da Educação Digital. MEC RED Plataforma de Recursos Educacionais Digitais do Ministério da Educação. A MEC RED é aberta e destina-se a todos e todas que se interessam pela relação entre a escola e a cultura digital. A plataforma integra os Recursos Educacionais Digitais dos principais portais abertos. Seminários sobre currículo de Educação Digital (2024) O MEC realizou um conjunto de webinários discutindo Educação Digital, que vale a pena assistir. Site da Estratégia Nacional de Escolas Conectadas ? Documentos No site da ENEC, o MEC atualiza documentos importantes,em especial, aqueles relacionados a procedimentos que as redes precisam fazer no âmbito da Estratégia. PLANO MUNICIPAL DE INOVAÇÃO E TECNOLOGIA EDUCACIONAL ? TRIUNFO/RS / 2022 19 PrefeituraMunicipal deTriunfo ?RS Secretaria Municipal de Educação - SME PLANODEAÇÃOPARAAIMPLEMENTAÇÃODACOMPUTAÇÃOCOMPLEMENTOÀBNCCNAEDUCAÇÃO BÁSICANOSISTEMAMUNICIPALDEENSINODETRIUNFO/RS 6 ANEXOS ANEXO I DOM e Computação Complemento à BNCC 20 AETAPADAEDUCAÇÃOINFANTIL 1 ?????ÇÃ<>????????? ? AETAPADOENSINOFUNDAMENTAL 11 ?º<>??? ?? ?º<>??? ?? ?º<>??? ?? ?º<>??? ?? ?º<>??? ?? ??????????º<>???º<>??? ?? ?º<>??? ?? ?º<>??? ?? ?º<>??? ?? ?º<>??? ?? ??????????º<>???º<>??? ?? AETAPADOENSINOMÉDIO 61 ??????????? ?? 2 COMPUTAÇÃO ???? ???????? ?? ???????????? ?????????? ????????????? ç?? ?? ????????? ?? ????? ??????????? ????????? ?????????? ????????? ?? ?????? ???? ? ???????ç<>?? ?? ??? ?????? ?? ????? ????? ? ????????? ?????????? ???????????? ? ?????ç<>?? ?? ?????????? ????????? ??? ??????? ?????????????? ??????AÇÃ<>?-<>????AÇÃ<>?I??A<>??I? ???????? ???????ç?? ???????? ?? ????? ??????? ?? ??????ç?? ?? ????????? ??? ?????? ? ????? ??????????? ??? ??? ???? ?? ?????? ?? ???????? ???? ??? ???? ?? ?????????? ?????? ???????? ??????? ????????????????????????????????????????????????????? ??? ????? ??????? ???????????????????????????????????????????????????????????????????? ???? ??????? ????? ?????????????????????????????????????????????? ???????ç?? ??????????? ?? ????????? ??? ???? ?? ??????? ?? ??? ??????? ? ??????ç<>?? ?? ??????????? ??? ????? ?? ?????í??? ???????? ????????? ????????? ???? ???????? ?????????? ????????? ??? ????????? ?? ?????ç<>?? ?? ????? ? ??? ? ?? ??????? ???? ???????? ??? ?ú???? ????????? ??? ???? ?? ?????? ????? ?? ???? ?????? ????? ??????????????? ????? ?????? ????? ????? ?ú???? ??????? ? ???? ???? ?????? ???? ?? ????? ??? ????????? ? ?????? ?? ?? ?????? ?? ????? ?? ?????? ???????????? ????????? ? ?????????? ?? ??????ç<>??? ??? ???? ?? ?????? ?? ?????? ?? ?????? ????????? ???????ç?? ???????? ?? ???????????? ?? ?????? ?? ?????ç<>?? ?? ???????? ?????????? ???? ?? ??????? ??? ????????? ?? ?????? ? ?????? ?? ????? ???????? ????? ??? ?????? ???????? ?????? ????? ????????????????????????????????????????????????????????????????? ???? ????? ??? ???? ??????????????????????????????????????????????????? ???????ç?? ??????????? ?? ????????? ?? ?????? ?? ???????ç<>?? ?? ??????? ??????? ??? ???? ?? ???????? ?? ?? ????? ????? ?? ??????? ??? ????????? ?? ??????? ??? ??????????? ?? ?????? ?? ??? ?????? ??????? ??????? ?? ??? ?????? ?????? ? ???? ?? ??????? ??? ????? ?????? ???? ??????? ??????? ????? ??????? ?? ??????? ???? ????? ??? ????????? ??? ??????? ???????ç?? ???????? ?? ???????????? ? ?????ç<>?? ?? ?????????? ??? ???? ?? ???? ?????????? ????????? ????? ????? ???????????????????????????? ???????ç?? ??????????? ?? ???????????? ? ?????ç<>?? ?? ?????????? ??? ???? ?? ????????? ?????????? ? ?????? ?? ???????? ?? ???? ??? ????????? ????? ??? ???????? ??? ????? ?? ?????????? ???? ??????????? ????? ?????????? ?? ?ú<>?????? ???? ?????????? ?? ?????? ?? ???????????? ? ?????ç<>?? ?? ?????????? ??? ???? ?? ?????????? ??????? ????? ??????????? ???????? ????????? ???????? ???????? ? ???????? ????????? ????? ??? ? ????? ??? ????? ?? ????? ??????? ????? ??? ? ?????? ???? ????? ?? ????? ????? ??? ? ?????? ????????? ?? ????? ????? ??? ? ?????? ????????? ?? ????? ??????? ? ????????? ????????? ?????? ??? ??????? ????? ??????? ??????? ???? ?????? ? ??? ??????? ?????? ?????????? ?? ?????? ? ????? ?? ????? 3 EDUCAÇÃO INFANTIL 4 COMPUTAÇÃO ???? ???????? ?? ???????????? ?????????? ????????????? ?????????? ????? ? ??????????? ?????????? ???? ???????? ?????????? ?????????? ???????? ????ç??? ?????í?????? ???? ???????? ?? ????? ????????? ?????????? ??????????? ???????? ?? ???? ??????? ??????????? ?? ??????? ??????AÇÃ<>?-<>????AÇÃ<>?I??A<>??I?(<>????I??AÇÃ<>?) ???????? ???????ç?? ???????? ?? ???????? ????? ????????? ??????? ? ????? ?? ????????? ??? ???????? ??????????? ??? ????????? ?????? ???? ???????? ?????????? ???? ???????? ?? ????????? ?????? ??? ????? ?? ????????? ?????? ????????????????????????????????????????????????????????????????????????? ???? ???????? ???????????????????????? ????? ??????? ??? ????????????????????????????? ???????ç?? ??????????? ?? ???????? ??? ??????? ????? ????? ???????? ??? ?? ?????ç<>??? ???????????? ?? ?????? ???? ? ??????? ???????????? ???????? ??? ???? ????? ? ????? ??? ??????? ???? ???????? ?? ???????? ?? ????? ??????????? ????? ? ?????? ??????? ?? ??????? ??????????????????????????????????????????????????????????????? ?? ????? ?????????? ?? ??? ?????? ??? ?? ???????? ?? ?? ????????? ????? ?????? ?????? ????????????? ?? ?????? ?? ???????? ???? ???????? ?? ???????? ?? ????? ??????????? ????? ? ?<>??????????<> ???????? ???????ç?? ???????? ?? ???????? ?????????? ????? ?????????? ????? ?????ç?? ? ?????? ?? ?? ???? ??????? ?? ?????????? ???????ç?? ??????????? ?? ???????? ?????????? ????? ?????????? ????? ?????ç?? ? ?????? ?? ?? ????????? ??????? ?? ????? ??? ??????? ?? ??????? ???? ????? ?????? ????? ??????? ?????? ???????ç?? ???????? ?? ????? ?? ???? ??????? ? ?????? ?? ?? ???????? ?? ????????? ??? ???? ?? ??? ????????? ??????????? ?? ??????????? ???? ????ç<>?? ?? ?????????? ?????? ??? ???????? ?????????????????????????? ? ???? ???????? ??????????????????????????????? ???????ç?? ??????????? ?? ????? ?? ???????? ?? ????????? ??? ???? ?? ??? ????????? ??????????? ?? ???? ?? ????????? ?? ?????? ???? ?????ç<>? ?????? ???? ??????? ??? ????? ???????????? ? ??? ???????? ???????? ???? ???? ????????? ? ?????ç<>? ????????? ? ????????? ?? ??? ??????ç<>?? ?? ?? ????????? ???????? ?? ????? ? ???????? ?? ???????? ? ??????????? ??????? ?? ?????? ? ?????<> ?? ???? ?????ç<>???? ?? ???? ?? ????? ?? ????? ? ????? ????? ?????????? ?????? ????í???? ?? ??? ???????? ???? ??????????? ?????? ?? ?????? ???????? ?? ??????????? ?? ??????<> ? ????? ?? ??? ??????<> ???????????????????????????????????????????????????????????? 5 EDUCAÇÃO INFANTIL 6 COMPUTAÇÃO ???? ???????? ?? ???????????? ????? ??????? ?????????? ?????????? ???????????? ??????????? ?? ????????????????? ???????????? ?????? ????? ??????? ?? ?????????? ???????? ?? ?????????? ?????????? ??????????? ? ???????? ?? ?????????? ???? ????????ç<>?? ??? ??????? ?????????????? ?????????? ?????????? ???????????? ?????????????? ? ?? ?????????? ?????? ?? ??????ç<>??? ??????AÇÃ<>?-<>????AÇÃ<>?I??A<>??I?(<>????I??AÇÃ<>?) ???????? ???????ç?? ????????????? ?? ?????? ?????????? ?? ?????????ç<>?? ?? ???????ç<>?? ?? ???????????? ??????????? ????? ????????? ???????????? ?????????? ???????? ?????? ???????? ?? ????? ?? ??? ???????????? ??? ?? ?????ç?? ?????? ????? ? ???????? ?? ?????????? ???? ?????????? ?????? ????? ??????? ?? ??????????? ? ????? ??????????? ??? ???????????? ???????????????? ?? ?????????? ?? ???????????? ??? ?????????? ???? ??????? ??????? ? ??????????? ???? ???????????? ?? ???????? ??? ??? ?????? ??????? ???? ????????? ? ?????????????? ????? ???????? ???????ç?? ??????? ?? ?????????? ?? ?????????? ?????????? ?? ????????? ????? ???????????? ??????????? ????????? ???????? ?????? ????? ? ???? ??????? ????????????? ?? ?????? ?? ????????? ?ç<>???? ?? ???????????? ??? ???? ?? ???????? ??????? ????? ??????? ?? ?????????? ?????????? ?? ????????? ? ???? ??????? ???????ç?? ?????????? ?? ??????? ?? ????????? ??? ??? ???????????? ????????? ?????????? ????? ? ???????? ?? ?????????? ?? ????? ???????? ????????????? ?????????? ?????? ?? ????????? ??? ????????? ? ???? ?????? ????? ????? ?? ?????? ?? ?? ?????????? ???????ç?? ???????? ?? ??????? ??? ???????????? ????? ???????? ????? ? ????? ???????????? ??????????? ???????????? ?????????? ??????????? ??????????? ??? ???? ?? ????? ???????????? ?? ?????ç??? ?? ????????????? ? ?? ?? ??? ?? ?????ç<>?? ?????? ???????? ?? ?????????? ?????? ?? ???????ç<>?? ?? ???? ??? ?????? ????? ??? ????? ?? ???? ?? ???????? ???? ??? ?? ????? ?? ??????????? ????? ????????ç<>?? ?? ?? ????? ???? ??????? ??? ???? ??? ?????????????? ??????? ???? ?????????????? ?? ??????? ???????ç?? ??????????? ?? ??????? ?? ???? ?? ????????? ? ????????? ?? ????????ç<>?? ?????? ??????? ??? ??????????? ?? ?????????? ?????? ?? ??????ç<>?? ????? ?? ????????????? ?? ??????????? ?? ?????????? ?????? ?? ??????ç<>?? ????? ??????????? ???????????? ??? ???????????? ??? ???? ?? ?????????? ??????? ????? ????????? ????????? ???????? ??????????? 7 EDUCAÇÃO INFANTIL 8 COMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>????AÇÃ<>?I??A<>??I?(<>????I??AÇÃ<>?) ???? ???????? ?? ???????????? ??????? ??????? ?????????? ???????? ?????????? ??????? ?? ??????? ??????? ?????????? ? ??????????? ?????????? ?????? ??????? ????????? ?? ??? ?? ????????? ??????????????? ???????? ?????????ç??? ?? ?????? ?? ??ú?? ???????????? ???????? ???????ç?? ???????? ?? ?????? ?? ??ç? ?? ??????? ????? ?????? ????? ??? ??????? ??? ???????? ?????ç<>??? ????? ?? ??? ?? ??????????? ???????ç? ? ?????? ? ????í ??????? ?? ?????????? ?? ??????? ? ??ç? ?? ??????? ???? ??? ?????? ?? ????? ??????????? ?? ???????????? ?????????? ?? ?? ?????? ??????? ??? ??????? ?í????? ?? ??????????? ?? ???????? ?? ????????? ??? ????? ???? ????????? ?????? ?? ???????? ?í????? ????? ??????? ????????? ?í???? ? ????? ? ???????????? ???????ç<>??? ?? ????????? ? ????????? ???? ??? ????????? ????? ?????ç<>?? ? ???? ??????? ?í<>????? ???????? ???????? ? ??????? ??????????? ???? ??ç ???????? ????????? ?????? ????? ??????? ???????ç?? ??????????? ?? ?????? ?? ??ç? ?? ??????? ???? ?? ?????? ??? ?????ç??? ????? ?? ??? ?? ??????????? ???????ç? ? ?????? ???? ????ç?? ???? ? ??????? ?????? ?? ?????çç??? ?? ???????? ?? ????????? ?í???? ? ?????? ?? ????? ????????? ??????????? ?? ??????? ???????? ?????ç<>??? ?? ??????? ???ç? ?? ????????? ??? ???? ???? ??????? ? ??????? ??? ?????????? ??? ????? ???? ??? ????? ? ??? ???? ???? ?????? ???? ???? ???? ???????????? ?? ??? ??????ç<>?? ?? ????????? ?????? ??? ???? ??? ??????? ???????? ???? ???? ????? ???? ?????? ????? ???? ???? ???? ??? ?????? ??? ?????ç?? ?? ??? ?????? ???? ???? ???????? ?? ??? ???? ????? ?? ???? ???????ç?? ???????? ?? ??????????? ? ??????????? ?? ????? ?? ??????ç<>?? ? ???? ??? ???? ?? ?? ?????? ??? ????? ??? ???????? ?? ?????? ????? ? ??? ????? ???? ????? ??? ?? ?????ç?? ?????????? ?????? ??????? ?? ???? ?? ??????????? ????? ?????? ??? ????? ????????????? ???????? ??????? ?? ???????? ??????????? ?????????? ? ???? ?? ?????????? ?? ?????????ç??? ???? ?????? ????? ???????????? ??? ? ú????? ?????? ?? ???? ????????? ???????? ??? ? ???? ?? ?????????? ????????? ? ????? ?? ??????????? ?? ?????? ?? ????? ?? ????? ??? ?????? ????? ? ?????? ????? ? ?????????? ?? ?????????? ???????????? ?? ??????????? ?? ?????????? ??????? ?? ??? ?????????? ?? ????? ????????? ???? ??? ???????? ?? ????? ?? ???????????? ????? ?? ????? ??? ?? ?????ç?? ?????? ??? ??????? ?? ???? ?? ?? ??????????? ???????????? ???? ?? ?????ç<>??? ???? ???????? ????? ????????í?????? ??? ?????? ?? ????? ???????????? ???????? ???? ??????? ?????? ??? ???????? ????? ??????????? ?????? ???? ?????? ? ??????? ????????? ??? ? ???? ? ????? ????? ????í??? ????????????? ?????? ????? ?????? ?? ???????? ????? ? ?????ç<>?? ??? ????? ????? ????? ??? ?????ç??? ???????ç?? ??????????? ?? ???????? ? ????? ?????????? ??????? ???? ???????????? ? ???? ?? ?????????? ??? ?? ?????? ?? ?????????? 9 EDUCAÇÃO INFANTIL 10 COMPUTAÇÃO 12 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ????????ç?? ?? ??????? ?????????? ????????? ??????? ?í????? ?? ???????? ???????????? ?????????? ????????í?????? ???? ???? ????????ç??? ???????????? ????????ç<>?? ????????? ? ???????ç??? ?????????ç<>?? ?? ?????????? ?????????? ?????????? ? ?????? ?????????? ?? ?????? ????????? ?? ??? ? ??? ???? ???????? ?????????? ?????????? ??????????? ? ????? ?????????? ?? ?????? ?? ????? ?í????? ?? ????????? ???????????? ????? ?????????? ? ??????? ?<>???????????? ????? ??????? ???????ç?? ?? ???????ç<>?? ?????????? ?????????? ? ??? ? ? ???????ç<>??? ??? ??? ???? ??? ??????????? ??????????? ???? ?????? ??????????? ?????????? ??????????? ???????ç<>?? ?????? ?????????? ???????ç???? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>?? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ??????? ?? ?? ????? ???????? ????? ??? ??????????? ? ????????? ?? ?????????? ????????? ??????????? ?? ????????í?????? ?????????? ? ????????ç?? ???????? ???? ????????? ? ????? ??? ?? ?????? ?????í??? ?????? ????? ????????? ? ????????? ???? ????? ??? ?? ?????? ????????? ?????? ?????? ???????? ????????????? ???? ???? ?? ?????? ??? ??????? ??? ?????? ???? ? ???????? ? ??? ?? ?????? ?????? ?????????? ?????? ??? ????? ????? ?? ?????ç<>?? ?? ??? ??????? ??? ???? ?????? ??? ????????? ?? ?????? ???? ???????? ??? ?????? ????????? ?? ?????????? ? ????????? ???? ???????? ?????????? ?? ?????? ???? ???????? ????????? ???? ????????? ???????? ???????? ?????? ????????? ???????? ??? ???????? ????????? ?????? ??? ???????? ????? ??????? ? ????????? ??? ?? ?????? ?? ????????? ????????? ?? ?????????? ?? ???? ??????? ?? ?????????? ????? ?????????? ????? ??? ???????í??? ? ?????? ?? ?? ?????????? ? ????????? ?? ??? ????? ?????? ????? ??? ??????????? ?? ????? ??? ???????í??? ???????? ?? ????? ?? ???? ????? ?????? ?????? ????? ??? ????????????? ???? ?? ????????? ??????? ??????? ???? ????????? ???????? ???? ?? ??????????? ???? ????????? ?? ?????? ?? ?? ?????????? ? ????????? ???? ???????? ??????? ??? ????????? ?? ?????? ???? ????????? ?? ?????? ?????? ??ç?? ?? ???? ?????? ? ????????? ??? ?? ?????? ?? ????????? ?? ??? ????????? ??? ??????? ????????? ? ??????? ?? ?????? ? ????????? ???? ????????? ??? ?? ?????? ?????????? ????????? ?? ??????? ?? ?????????? ?? ????????? ???? ?? ???? ??????????????? ?? ???????? ????? ???? ?? ????? ? ???????? ? ????? ??? ??? ? ????? ?????????? ? ???????? ?? ???????ç<>??? ??? ??? ????? ???????ç<>?? ???? ??? ???????? ?? ???????? ?????? ??????? ????????? ????? ???????? ???? ????? ? ??? ??? ??????ç<>?? ???? ??? ?????????? ? ???????????? ??? ???????? ? ???????ç<>?? ????? ? ?????????? ?? ?? ???????? ???? ??? ???????????? ???? ??? ?????? ?? ???? ? ??? ?? ??? ??????? ??? ???? ??? ??????????? ?????????? ? ????? ??? ? ?????? ???? ????? ?????? ?? ???????????? ? ??? ???? ????? ?????? ????? ?? ??????????? ???????? ??? ??? ? ?????? ???? ??? ?????????? ?? ??? ????? ?? ?????ç<>??? ?????????? ??? ??????? ??? ?<>???????? ??? ???? ?????? ?? ??????? ???? ?? ??????? ?????? ??? ???????? ?? ????? ? ???????????? ???? ?? ??????? ????? ??????? ??????????? ? ???????? ?? ??????????ç?? ? ?? ????? ?????????? ???? ? ??????????? ?? ???? ???????????? ??????????? ?? ???????ç<>??? ? ??????? ??????????????? ???? ?? ??? ?????????? ?????????? ???? ? ??????????????? ? ??? ?? ??????ç<>???? ?? ????????? ????????? ??? ?? ?????????? ????? ????? ????????????? ?? ??????? ?????????? ??? ???????? ??? ?????? ???? ??? ???????????? ??? ??? ????? ??????? ??? ???????? ????????? ????????? ???? ???? ??? ?? ?ú ? ? ??????? ???? ????? ??? ????????????? ??? ????? ???????? ???? ??????? ??? ?? ?????? ?? ????? ?? ??? ?????? ??? ????? ???????????? ????????ç<>??? ??? ?????? ? ?????????? ????????ç<>??? ?? ??????? ? ????ç<>?? ?? ??? ?ú???? ??? ???? ????? ????????? 13 ENSINO FUNDAMENTAL 14 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ??????? ??????? ??? ?? ????????? ?????????????? ?????????? ?????????? ? ???????? ????????? ?????????????? ???????? ? ??????? ???????????? ???????? ?? ?????????? ???????ç ?? ??? ?? ?????????? ????????????? ?????????? ???????? ?? ?????????????? ?? ??? ?????? ??? ??????????? ?????????????? ???? ?????ç<>?? ??? ????? ???????? ? ???? ???????? ? ??????? ???????ç?? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ???? ?????????? ??? ???? ???????? ? ?????????ç?? ? ???????ç<>?? ?? ??????????? ?í????? ?? ????????? ???? ??? ??????? ??????????? ???????? ?????????? ???????????? ??????????? ?? ????????? ????????? ?????????? ??????? ? ????????? ?????? ???????? ?? ???? ??????????? ?? ??????????? ???? ??????????? ??????? ????? ???????????? ???????? ?? ??? ?? ?????? ?????? ???????????? ???? ????????? ???? ?????????? ?????? ??? ? ????? ????? ??????? ????? ? ??????????? ?? ?????????? ????? ???????? ???? ????? ??????ç<>?? ?????? ???? ??????? ?????? ?? ???????ç?? ?? ??????????? ???? ???????? ???????? ?? ??? ??? ?? ???? ???????????? ????? ???????ç<>??? ??? ???????? ??????? ????????? ?????? ????? ?? ???? ?? ??????? ?? ???????????? ???? ???????? ??????? ?????????? ?????? ?????? ?? ??? ?? ?????? ???????? ?????????? ? ??? ?? ??????? ????? ??? ????? ?? ???????? ?????? ?????? ????? ????????????? 15 ENSINO FUNDAMENTAL 16 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ????????? ?? ??????? ?????????? ????? ? ???????? ??????? ???????????ç???? ?? ???????? ???????????? ??????? ? ????????? ??????????? ?????????? ??? ??????ç<>??? ??????? ?????????? ????? ? ??????? ?????????? ????????????? ?? ????????? ????? ??????? ?? ???????????? ???????í??? ???? ?????????? ??? ??????ç<>??? ??????? ??????ç<>??? ????????? ??? ???? ?? ??????ç<>??? ???????????????? ?? ???????? ?????????? ???? ? ???????? ?? ??????ç<>?? ??????? ?? ?????ç<>?? ?? ?????????? ????? ??????? ??????ç<>?? ?? ??????? ?????????? ?????????? ??? ???????? ?????????? ???????? ????????? ???????? ?? ??????ç<>??? ? ??? ????? ??? ?????? ???? ?????? ??????????? ???????? ? ???????? ?????????? ??????????? ??????????? ?í????? ?????????? ? ????????? ??? ???????? ?? ??????ç<>??? ?????????? ???? ? ????????? CULTURA DIGITAL ??? ?? ????????? ?????????????? ?????????? ?????????? ?? ????????í?????? ? ???? ??? ??????????? ?????????????? ?? ????????? ?????? ? ???? ?? ??????? ???????ç ?? ??? ?? ?????????? ????????????? ?????????? ?????????? ?? ???????? ??? ? ???????ç? ?? ??? ?? ???????????? ??????????????? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>?? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ?? ?????? ? ???????í?? ?? ?? ?????????? ????????í?????? ?????????? ?? ???????? ??????? ??? ??????????? ???? ?????????? ??????? ? ? ??????? ??? ????????í?????? ????? ?? ????????????? ? ????????? ???? ?????????? ?? ???????? ?? ??????? ?? ??í????? ???? ?????? ??????????? ??????????? ?????? ??????? ?????????? ????????????? ????????? ?????? ? ????? ??????? ????? ? ????????? ??? ?? ?????? ??????? ?? ??????? ??? ??í????? ??? ???? ?? ??? ??????? ?????? ?? ????? ?? ??? ??????? ?????? ????? ?????? ????????í??????? ?????? ? ????ç?? ?? ??? ?????????? ????????í?????? ????? ????? ?????????? ????????????? ???? ????????? ????? ??????? ?? ??????????? ???? ????????? ??????????? ?????????? ? ??????????? ?? ???????????? ??? ???????? ???? ??? ?????? ??? ?????????? ??? ?????? ??????? ??? ?????????? ?? ?????????? ???? ????? ??? ????????? ??????? ?? ?????????? ?? ??????ç<>??? ????????????????? ?? ??????? ????? ??????? ??? ????? ??? ????????? ?? ??????????? ?ú<>???? ?? ?????? ?? ?????? ?? ??????ç<>?? ????? ??? ???????? ???? ?? ??? ????? ?????? ?????? ??????? ?? ?????? ????? ????????? ?????????? ??? ????????? ?? ??????ç<>??? ????????????? ???? ?ç<>??? ???? ????ç??? ????? ? ???????? ????? ? ????????? ??? ???? ?????? ???? ???????? ????????? ?? ??????ç<>???? ???? ????????? ? ?????? ?? ????? ?? ??????? ????? ? ???????? ? ????? ???? ? ??????? ??????? ?????? ? ???????? ?????????? ????? ?? ????? ?? ?????? ???? ? ????????? ? ???? ?? ????? ? ?????? ???? ??????????? ? ????????????? ??? ????????????? ? ?????????? ???????? ??? ??? ??????? ????????????? ç??? ??? ?????ç<>???? ???? ?? ?????????? ?? ??? ???? ????????? ???????????? ???????? ????? ?????????? ????? ?????? ? ????? ??????? ????ç<>?? ? ?????????? ??? ?????? ????????? ?? ??????ç??? ??? ???????? ??????ç<>??? ??????????? ??????? ?? ??? ???????????? ?????ç<>??? ?? ????????? ????? ????? ??? ?????? ?? ?????????? ??? ???????? ???? ???????? ?????? ?? ??????? ?? ??? ????????? ???????? ?? ??????? ?????? ? ???????? ?? ?????????? ? ??????? ??? ?????? ??? ?? í????? ??????????? ????????????? ????????????? ???????? ?? ??????? ????? ??? ??? ??????????? ??? ???? ??? ????? ??? ????????? ?? ?????? ??????? ??? ??? ?? ???????? ??? ?????? ??? ? ???????????? ??? ??????????? ???? ??????? ???????? ???????????? ?? ????????? ?? í???? ?????????? ??????? ??? ? ???????? ??????????? ? ???????? ????? ?????????? ? ??? ? ????? ???????? ?? ?????????? ????????í?????? ??? ??????????? ?? ???????ç<>?? ? ????????ç<>??? ???????????? ???? ?????????? ?????????? ????????? ??? ???? ???????????? ?? ?? ??????? ? ????????? ???? ?????????? ??????? ?? ?????????? ??????????? ????????? ???????? ??????????? ?????? ??????? ?????????? ????????í?????? ?? ???? ??? ????? ???? ???????? ?????? ??? ???? ?????????? ???? ?? ?? ??? ?????????? ??????? ???? ????ç<>???? ??????? ???????ç ??????????? ???????? ?????ú<>??? ?????? ??????? ????? ?? ????????? ?? ??????????? ??? ??????? ?? ???????????? ????? ?????????? ????? ? ??????????? ?? ?????? ?? ???????? ????? ?? ???????? ??? ? ???????ç? ?? ???? ???????????? ???? ???????? ???????? ???????????? ?????? ?????? ?????? ?? ????? ?? ???????????? ?í?????? ?????? ?? ????? ?????? ?????? ?? ???????ç<>?? ?? ????? ??? ??????? ?????? ? ????????? ?????? ????? ?? ????????? ??? ?????? ???????? ?? ????? ??? ???????????? ???? ???????? ???????? 17 ENSINO FUNDAMENTAL 18 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ?????? ????????????? ?????????? ???????? ?? ??????? ???????????? ? ??????? ? ??????ç?? ??????? ??? ????? ???????? ? ?????ç??? ?? ??? ? ???? ??????? ??? ?? ?????? ??? ??????? ????ç??? ?????????? ??? ??????ç<>??? ???????????? ??????? ?????????? ????? ? ??????? ?????????? ????????????? ?? ????????? ????? ??????? ?? ???????????? ??? ??????? ?????????? ? ??????ç<>??? ??????? ??? ?????ç?? ??????ç<>??? ???????????? ???? ???????? ????????? ?? ????? ???????????? ? ?? ????????ç<>??? ?????????ç?? ?????????? ??????? ? ?????????? ?? ?????????ç<>?? ???? ???????? ????????? ?????????? ????????? ???? ???????? ?? ?????? ???????? ????????????? ? ?????????? ???? ????ç<>???? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>?? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ?? ??????çç?? ???????????? ??? ??????????? ? ????????ç?? ?? ?? ???? ???? ???????? ??????? ??? ?????????? ?? ?????????? ?????? ?? ??? ??? ???????ç<>??? ??? ???? ??? ???????????? ?? ???????? ????? ?????? ?????? ?? ????í<>???? ??????? ????????? ???? ?? ??????ç?? ???????? ???????ç<>??? ?? ???????? ???? ?? ??? ?? ??????? ??? ???? ????????? ?? ????? ??????ç? ?????? ???? ??? ????????? ?????? ? ?????ç<>?? ?? ????ç??? ???????? ??? ?????? ???? ?Ã? ? ?Ã<>? ? ??????? ???? ? ????????? ???? ?????????? ?????????? ??????ç?? ??????? ? ????????? ??? ?? ?????? ?????????? ???? ??????? ???????? ???? ??? ???????? ????? ? ????? ??? ????? ??????? ????? ?Ã<>? ? ????? ??? ????? ???????????? ? ???? ? ??? ??? ?????? ?? ??? ??????? ???????????? ? ???? ?Ã<>? ? ??? ??? ?????? ?? ??? ??????? ??????? ?? ?????????? ???? ????? ??? ????????? ??????? ?? ?????????? ?? ??????ç ?ú<>???? ?? ????? ??? ??? ? ????????? ?? ???????? ?????? ?????? ???? ??????ç?? ? ?????????? ??? ?????? ?????ç?? ???????ç? ???????? ?? ?????? ?? ??????ç?? ????? ??? ???????? ???? ?? ??? ????? ?????? ?????? ??????? ?? ?????? ????? ????????? ?????????? ??? ????????? ?? ??????ç<>??? ???? ?ç<>??? ???? ????ç??? ????? ? ???????? ????? ? ????????? ???? ????????? ? ?????? ?? ????? ?? ?? ????????? ??? ????????? ?? ?????????? ??????? ?????? ? ???????? ?????????? ????????? ? ??????? ????ç<>?? ??????? ?????? ???? ?? ??????? ????? ???????? ? ?ú<>???? ?? ????? ?? ??? ? ?ç<>?? ?????? ?? ?????? ???? ???????? ? ??????????? ???? ????? ?????? ?? ??????ç? ?? ??????? ????ç?? ???? ??????? ???? ? ????? ???? ????????????? ? ????? ?? ??????ç<>?? ????????? ???? ????????? ??? ???? ????????????? ?????????ç?? ? ??? ??? ?????????? ???????? ?? ??????ç?? ?? ?????????? ?? ???? ?? ???????? ? ???????? ?? ????????????? ?? ????? ??? ?????????? ?????????????????? ? ????? ????ç ???? ????????? ? ????ç?? ?? ???????? ????????? ??????? ????????? ?? ?????????ç<>?? ???? ? ???????? ??? ?????? ????????ç?? ? ?????????ç<>?? ?? ???????? ? ?? ????ç??? ? ????????? ? ???????? ?? ?????? ? ???????? ??? ???????? ?????????? ?? ????ç??? ??? ???????????? ?? ?????? ?????????? ????? ??? ??????? ??????????? ??? ???????? ? ?????? ?????????? ?? ???????? ? ???? ?? ?????? ??????? ??????? ???? ?????? ?? ???? ?????? ??????????????? ???????? ? ???? ? ????? ?? ?????í<>???? ???? ????? ???? ??? ???????? ??? ???????? ?????????????? ??????? ???? ????? ?????? ?? ??????? ??????????? ? ????ç?? ?? ???????? ??????? ? ?????? ?????????? ?? ???? ???????? ????????????? ??? ????í??? ???????ç?? ? ???????? ????? ?? ?????? ?? ??????? ?? ?????í<>??? ? ?????? ????? ?? ?????? ?? ??????? ?? ????? ????? ???????ç<>?? ??????? ?????????? ?? ?????? ??? ???? ????????? ???????? ??? ???????? ??????? ????????? ? ???? ???? ? ????? ???? ???????? ? ?????í<>??? ? ??? ?? ???????? ? ????? 19 ENSINO FUNDAMENTAL 20 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ????? ??????? ???????ç?? ?? ???????ç<>?? ?????????? ?????????? ? ???????? ?? ???????ç<>?? ??? ? ?? ????? ?????????? ??????????? ??? ????? ??? ???????????? ?? ???????? ?????í???? ?????????? ?? ???????ç<>?? ??????????? ????????? ?í???? ?????????? ?????????? ???? ???? ?? ?????????? ???????? ???????? ??? ?? ???????? ??? ? ????? ???????? ??? ? ??? ?? ?????????? ?í????? ????????????? ?? ??????? ? ??í???? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ???? ??? ?? ?????????? ????? ?????????? ?????????? ?? ????????? ??? ???????ç<>?? ? ??????? ??????????? ? ????????????? ???? ?? ???????? ?? ????? ??í<>???????? ? ?????????? ???????? ? ???????ç? ????? ????? ???? ?????????? ??????? ??????? ???????? ?? ????? ??? ??????????????? ??? ??????? ?????????? ?????????? ??? ???? ?? ????????? ?????? ?????? ???????ç<>??? ??? ???????? ???? ?? ??? ????? ?? ?? ??????ç<>? ????? ? ???? ?? ??????????? ???? ?????í<>??? ?????? ?? ????????? ?????? ? ???????ç<>?? ?? ?? ??????ç<>? ?????í<>???? ?? ????? ?? ???? ??? ? ??? ?????? ??? ???? ?????í???? ?? ????? ?? ???? ?????? ??????? ?????? ??? ?????? ???? ? ???????ç ????????? ????? ?? ????? ??????????? ???? ??????????? ???????ç<>??? ???? ???? ?? ???????ç<>?? ?????? ??? ?????????? ?? ??????????ç??? ?????? ????? ??? ????????????? ???? ??? ????????? ?? ?ú<>????? ????????? ???? ???? ?ú<>???? ?????????? ?? ????????? ????? ? ????? ??? ? ??? ?? ?????? ??????? ??? ?????? ???? ??? ???????????? ???? ??? ????????? ?? ?ú<>????? ???????? ??? ?????? ? ??? ?? ???? ???????? ?? ?? ?????????? ???????? ??? ?????? ? ?????? ??????? ???? ??????? ??? ???? ??????????? ???????ç<>?? ?? ????? ? ?????????? ???????? ?????????? ????? ?? ?????? ? ???????ç<>?? ????? ??? ???? ???? ??? ?????????? ???? ????????????? ?? ??? ???????ç<>?? ?? ????? ?? ?? ???? ?? ?? ??? ? ?? ?? ??? ?? ??? ??????????? ?????? ??????? ç<>??? ?? ????? ?? ???????????? ?????? ???????? ???? ? ?????????? ???????? ??? ? ?????????? ?? ???????? ??? ? ????? ???????? ??? ???????????? ?í????? ????????? ?????? ??? ???????????? ???????? ???????? ???????ç<>??? ???? ?? ????????????? ?? ???????????? ?? ??????? ????????? ?????? ?????????? ????????? ?????? ?????? ???????? ?????? ???????? ??? ? ?????????? ????????? ???????ç<>??? ???? ? ????? ????????? ?? ???????????? ?? ??í?? ????????? ????????????? ?????????? ?????? ??????????? ?? ?????????? ????? ?? ???????????? ?? ??????? ????????? ?????? ?????????? ????????? ?????? ????? ? ?? ???????????? ?? ??í?? ????????? ????????????? ?????????? ????? 21 ENSINO FUNDAMENTAL 22 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ??????? ??????? ??? ?? ??????????? ?????????????? ?????????? ???????? ?????????? ??????????? ? ??????????? ?? ????? ???? ????????? ? ??????? ???????ç<>???? ?????????? ???? ??????????? ?????????????? ?? ?????ç??? ????????? ???? ?? ????????? ?? ?????????? ???????? ????????? ???????ç ?? ??? ?? ?????????? ?????????? ?????????? ? ????????? ??????? ?? ???????????????? ?? ???????ç<>??? ???????? ?? ?? ???? ????? ?? ???? ???????? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ????? ?????????? ????? ? ??????????? ??? ? ????? ????? ???????? ?????????? ??????????? ? ??????????? ?????????? ???????? ?????? ??? ??????????? ?? ????? ???? ???????ç?? ?? ????????? ?? ???? ?? ???? ?? ?????? ??????? ?????? ??????? ???? ?????? ??? ???? ??? ????????? ?????????? ?? ???????? ?? ????? ??? ???????ç<>??? ?????????? ? ????????? ???? ????????? ??? ???????? ??????? ?? ????? ???? ?? ??????? ?? ???????? ????? ????? ???? ?? ?????????? ?? ??????? ??????? ??? ???????? ?? ??? ?? ?????? ??????? ???????? ?? ?????????? ?????????? ?? ?????? ?????????? ?????? ?? ????????? ???????? ????? ???????? ?????????? ? ????????? ????????????? ? ????? ?? ?????????? ????? ?? ???????ç<>?? ????? ?? ????? ???????? ? ???????? ????? ?????????? ? ??? ? ????? ????? ???????? ???????? ??????????? ?????????????? ???? ????? ????????????? ????????? ?? ?????ç<>??? ??????????? ?? ??????? ?????? ??????? ????????? ??????? ? ????????? ?????? ???????? ??? ?????????? ?? ??????? ???? ?? ?????? ??????? ??? ????? ??? ?????????? ???? ?????? ?? ????? ?????? ??????????? ? ???????? ????? ?????????? ? ??? ? ????? ????? ?????????? ?????? ??? ?????????? ???????? ?? ???????????? ???????ç<>??? ???????? ??? ??????? ?? ??????? ?? ???? ???????? ???? ??? ??????? ??????ç<>?? ????? ??? ??????? ?? ???í???? ???? ??????? ???? ????? ????? ???????ç<>??? ????? ??? ?????????? ??? ??????? ?? ????? ?????????????????? ?????? ?? ?????? ?????? ???????ç<>??? ?????? ??? ???????? ?????????? ?? ??? ????? ?????? ????? ??????? ?? ????????? ? ????????? ?????? ?????????? ?? ???? ?? ??? ????? ?????????? ????? ???????? ?? ???????? ??????????? ??? ?????? ??? ????????? ? ??? ???? ??? ?????????? ???? ??? ?? ????? ???????? ??? ???? ????????? ?????? ?????? ? ?????? ?? ??? ??? ????????? ????? ??????? ????? ?? ?????? ??? ??????? ??? ???????????? ?????????????? ???? ???????? ???????? ??????????? ????????? ?? ???? ?? ?? ???????? ?? ?????? ??? ? ??? ???? ?? ??????? ?????? ????????????? 23 ENSINO FUNDAMENTAL 24 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ???????? ? ????????? ?????????? ?????????? ??????? ?? ????? ???? ???? ??????? ??? ????? ??? ????????????? ??????? ?? ???????? ??? ??????????? ??? ????????ç?? ?? ???? ???? ?????????? ???? ?? ??? ????ç<>?? ç<>??? ??????? ????? ????? ??????????ç???? ?????????? ?????????? ??????? ?? ????? ???? ???? ??????? ??? ????? ??? ????????????? ??????? ?? ????????? ??? ??????????? ??? ????????ç<>?? ?? ???? ???? ?????????? ? ??????????? ??? ?? ????? ??????? ????????ç??? ????? ????? ??????????ç???? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>?? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ???????ç<>??? ????? ??? ??????????? ?? ??????????? ??????????? ?????????? ?? ?????? ????? ?????????? ???????? ??? ?????? ??????????? ? ?????? ????????? ? ????????ç<>?? ??? ???????ç<>???? ??? ????????? ?? ????? ??????? ? ??????????????? ?? ?????????? ???????ç<>???? ?????????? ??? ????? ?????? ???? ??????? ú?????? ?? ????? ? ??? ????? ?? ??????ç<>??? ???????? ??? ?? ???? ?? ????????? ?? ????? ??????????? ?? ?????? ? ??????? ????? ???? ?? ???????? ?? ???????? ??????? ?? ??????? ??????????? ? ????? ?? ????? ??? ????? ????? ?? ????????? ??? ?? ????? ????? ?? ???? ?????í<>??? ? ???????? ?? ??? ?????? ??????? ?? ??????????? ????? ??? ??????? ? ????? ? ? ?????? ?? ??? ???? ?? ????????? ???????? ????????? ?? ??? ú???? ????? ??? ??????????? ???????? ? ????? ???? ? ??? ?? ?????? ???????? ?????????? ??????? ???????????? ?? ????? ???? ??? ?????? ??? ?????????????? ???? ???????? ? ???? ????? ???? ?? ??????????ç?? ???????? ??? ??????? ???? ???????????? ???? ?????? ????? ???????? ????????ç<>??? ??????? ????? ????? ??????????ç??? ???? ????????? ? ??????? ???????ç<>??? ??? ????????? ???????? ?? ??????? ??? ????? ??? ?????????????? ???? ????????? ????????? ?? ??????? ?????? ????????? ?? ??????? ????? ?? ????? ????????ç?? ?? ??????? ?? ??? ????? ??????? ?? ??????? ?? ?? ?????? ???? ? ????????? ???? ????????? ??? ?? ?????? ????????? ? ????????? ??????? ??? ??????? ? ?????? ? ??????? ?????? ???? ?? ????? ??? ????? ?????????? ?? ??????????? ?? ?????????? ????? ????????? ??? ???? ??? ????? ? ?????????? ?????????? ???????? ?? ??????? ? ????????? ??? ?? ?????? ??????????? ? ?????????ç?? ??? ??????? ??? ????????? ??????????? ??? ??????????????? ??????????? ?? ????????í?????? ?? ???? ?????? ???? ???????? ?????? ?? ???????? ??? ??????? ?? ???? ??? ???????? ?? ????? ??? ????? ??????????ç???? ?? ?????? ????? ????? ?? ???? ?????? ????? ? ????? ???? ???? ??????? ??????? ???????????? ??? ?????? ???? ??????? ?ª<> ?????? ?? ?º<> ?????? ? ? ?????????? ???? ????????? ? ?????? ?????????? ???? ????? ?? ????????? ????? ????? ?????????? ????? ?? ????????í?????? ??? ???????? ??? ???????? ?? ??????????? ??????? ??? ????????? ? ?????? ????????? ???? ??????????? ? ???????? ??? ??????? ??????????? ???? ??? ????? ?? ?????? ??? ?????????? ? ??????? ?? ??????? ???????ç<>??? ????? ??? ??????????? ?? ??????????? ??????????? ?????????? ?? ?????? ????? ?????????? ???????? ??? ?????? ??????????? ? ?????? ????????? ? ????????ç<>?? ??? ???????ç<>???? ??? ????????? ?? ????? ??????? ? ??????????????? ?? ?????????? ???????ç<>???? ?????????? ??? ????? ?????? ???? ??????? ú?????? ?? ????? ? ??? ????? ?? ??????ç<>??? ?????????? ??? ??? ???????????? ?? ???????ç<>???? ??? ?? ???? ?? ????????? ?? ????? ??? ?????? ?? ??????? ???? ??????? ? ?? ????? ????????? ????? ??? ?? ?????????? ?????? ??? ???????ç<>?? ?????í<>??? ?? ?? ???????? ? ???????? ??????? ?? ?? ???????????? ??? ????? ????????? ? ???? ? ????? ???? ? ??? ?? ?????? ???????? ?????????? ??????? ???????????? ?? ????? ???? ??? ?????? ??? ?????????????? ???? ????????? ? ???? ????? ???? ?? ??????????ç?? ???????? ??? ??????? ???? ???????????? ???? ?????? ????? ???????? ????????ç<>??? ??????? ????? ????? ??????????ç??? ???? ????????? ? ??????? ???????ç<>??? ??? ?????????? ?????????? ???????? ?? ?????????? ???????? ???? ?? ???????? ?? ?????? ??????ç?? ?? ???????? ????????????? ??????????? ?? ???????? ?? ?????????? ???? ? ????????? ???? ?????????? ??????? ?? ?????????? ?? ?????????? ?? ??????? ???í???? ? ????????? ??? ?? ?????? ??????????? ????? ???????ç<>??? ????? ??????í???? ??? ??????????? ???? ??? ??????? ????? ???????? ?????? ????ç<>??? ????????????? ???? ?? ?????????? ???? ????? ??? ?? ?????? ??????? ?? ?????????? ????? ??????? ?????? ??????? ?? ?? ??????????? ??? ?? ?????? ??????? ?? ??? ??????????? ??????? ? ??????? ???? ????? ????????? ??? ??????????? ???? ? ? ?????? ?? ??? ? ??????? ??? ??????? ??????? ????? ????????? ??? ???? ??? ????? ? ????????? ??? ?? ??????? ?? ??????? ????? ?? ?????????? ???? ??????? ???????ç<>??? ???????? ????? ?? ??????? ???? ????????í?????? ?í?????? ?????? ????? ??????? ???? ?? ???????? ????????????????? ????? ???? ???? ?????????? ??? ??????? ?? ?????? ?????????? ???? ??? ????????? ? ???????? ?? ?????? ?? ????? ??? ??????????? ???????????? ?? ?????? ????? ?????????? ???? ? ?????? ??? ????????? ???? ??????????? 25 ENSINO FUNDAMENTAL 26 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ?????????? ??? ??????ç<>??? ??????? ? ????????? ?????????? ????? ? ??????? ?????????? ????????????? ?? ????????? ????? ??????? ?? ???????????? ??? ??????? ?????????? ? ??????ç<>??? ??????? ? ????????? ??????ç<>??? ???????? ? ???????????? ???? ???????? ????????? ?? ????? ???????????? ? ?? ????????ç<>??? ????? ??????? ???????ç?? ?? ???????ç<>?? ?????????? ???????? ??? ???? ???????? ????????? ? ?????????? ????? ??????? ??????????? ?? ?????? ????? ??? ???? ???????????? ???? ??????? ???????? ????????? ?????????? ???????? ?????????? ???????ç<>??? ???? ??????????ç?? ?? ?????????? ????????? ?????? ????????? ?? ?????? ???? ??? ?????? ??????? ??????? ??? ?? ??????????? ?????????????? ?????????? ???? ?????????? ??????????? ?????????????? ???? ????ç?? ?? ?????ú<>?? ???????? ?????????ç???? ?í<>???? ?????? ???????ç ?? ??? ?? ?????????? ?????????? ?????????? ??????? ????? ??? ?????????? ?? ??????? ?????????????? ?????? ? ??? ?? ?????? ?????????? ?????????? ? ??????????? ?? ???????? ? ????????????? ??? ?????? ?? ???????ç<>??? ??????? ?? ????????? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ?? ?????????? ???? ????? ??? ????????? ??????? ?? ?????????? ?? ??????ç ??????ç<>???? ????? ????? ??? ?????????? ???? ?? ?? ????? ?? ??????ç<>?? ???? ?????? ?????? ?????????? ??? ?????? ???? ????? ?? ??????? ?? ?? ?????? ??? ?? ??????? ? ?? ??????? ??? ?????? ? ??????? ???? ????? ?? ?? ??????? ?? ?? ?????? ? ?????? ?? ???? ? ??????? ????? ???? ?????? ?? ú????? ??????? ???? ? ?? ????????? ??? ??????? ??? ??????ç<>?? ????????? ? ?????? ??? ??????? ?? ????? ? ?????? ?? ????? ?? ???????? ??? ??? ??? ???? ?????? ?? ????? ? ?????? ?? ????? ??? ??????? ?? ??????????? ? ??????? ??? ????????? ??????????? ??? ?????? ?????? ?? ???? ?í<>???? ?? ??????? ??? ????? ? ??????? ??????? ?? ? ?? ? ? ??????? ?? ??????ç<>?? ????? ???? ???????ç<>?? ?? ??????? ???????? ???? ??????? ??? ???? ??? ?? ?????????? ????? ???????? ????????? ? ?????????? ?????? ?????????? ??????????? ?????????? ?????????? ???????????? ??????? ???????? ? ?????? ????? ?? ???????ç?? ?? ??????????? ??? ???????? ?????? ?? ??????? ? ?????? ????? ?? ???????ç??? ? ????? ??? ? ???????????? ???? ?ú<>???? ??????? ??? ??? ? ????????? ?? ??????? ???? ???????? ??????? ?????????? ??????????? ?? ??????????ç?? ?? ç<>??? ??????????? ? ?? ????? ?????????? ???? ? ??????????????? ?? ?????????? ??? ????????? ??? ????? ?????????? ?? ???????ç<>??? ??????? ???????? ???? ???????? ? ?????? ?????? ??? ????????? ???? ???????? ?????????? ?? ????????? ??????? ? ????????? ????????? ??? ???????? ??? ?????? ?? ????? ??????? ?????? ??? ?????? ?? ? ? ? ??????? ? ?????? ?? ??? ??? ?????? ??? ??????? ????? ? ? ??? ????? ?? ??????? ???????????????? ? ???????? ????? ?????????? ? ??? ? ????? ????? ???????? ???????? ??????????? ?????????????? ???? ?????? ?? ?????? ?????? ?? ??????? ?????? ?? ?????????ç???? ???????? ?? ???????? ?? ??????????? ?????ç<>?? ?????? ??????? ???? ???????? ?????ú<>?? ?? ????????? ?????????? ????????? ? ????????? ?????? ?????? ?? ??????? ?? ????ç?? ?? ??? ???????? ??????? ?? ?? ?í<>??? ?? ????? ????ç<>??? ?? ??? ?? ?????? ???????????? ?? ???????? ?? ?? ?????? ?? ????? ?? ?? ?í???? ????????? ??? ? ????? ?????? ????? ???????? ?????? ???????????? ? ????????ç<>?? ?? ?????? ???? ??? ??????? ?????? ??????? ? ??? ????????? ??????????? ??? ??????? ?????? ??????? ???????ç?? ?? ?? ??????? ? ?????? ??? ??????? ?? ??????????? ???? ? ??????? ? ??????????? ?? ??? ?? ?????? ??????? ???????? ?ç<>??? ??????????? ?? ?????? ?? ???????? ?? ???? ???? ??????? ?ú????? ?í???? ???????ç<>??? ???? ???????? ?? ??????????? ???????? ?????? ??????? ????? ?????????? ????????? ??? ?? ?????? ?????? ?????????? ???? ?? ?? ????? ???????ç<>??? ?? ????????? ? ??????? ?????????? ?? ???? ?????? ? ?? ???? ??? ??????? ? ? ???????ç<>?? ? ????????? ? ????????? ?????? ????????? ????? ?? ??? ?? ??????? ?? ???????????? ???????ç<>??? ? ?? ?? ??????? ??? ????? ?? ??????? ??? ?????? ?????? ???????ç<>??? ????? ???????????? ?????????? ??????? ??? ?????? ?? ????? ????? ??? ??? ???????ç<>??? ?????????? ???? ??? ??????? ?? ??? ????????? 27 ENSINO FUNDAMENTAL 28 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ?????????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ?????? ? ?????? ?????????? ?????????? ??????? ?? ????? ???? ???? ??????? ??? ????????ç?? ?? ???? ?? ?? ?ú<>???? ???????? ?? ????? ????????? ?? ?????????? ??????? ????????ç??? ??????? ????? ????? ??????????ç???? ?????????? ?????????? ??????? ?? ????? ???? ? ??????? ??? ????? ??? ????????????? ??????? ?? ?????? ??? ??????????? ??? ????????ç?? ??? ??? ?????????? ???????? ?? ???????? ?????????? ??? ???????? ??????? ????????ç<>??? ??????? ????? ????? ??????????ç???? ?????? ????????????? ?????????? ???????? ?????ç<>??? ?? ????ç??? ??????ç<>?? ? ??????ç<>?? ????? ??????ç?? ??????? ? ??????? ???????????? ? ???????? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>?? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ?????? ??? ?????????? ?? ????? ??? ??????? ????? ??????????? ????????????? ?? ?????? ?? ?????? ?? ?????? ??? ??? ?? ??????? ???? ???????? ? ??? ??????? ? ??????ç?? ?? ????????? ??? ?????? ?????????? ?? ?????????? ???????? ??? ????????? ??? ???????? ???? ????????? ??? ??? ?? ??????? ?? ?? ????? ? ? ?????? ????????????????? ?? ??????? ?? ????? ? ????? ???????????? ?? ????? ???? ??? ?????? ??? ?????????????? ???? ?????? ? ???? ????? ???? ?? ??????????ç?? ???????? ??? ??????? ???? ???????? ???? ???? ?????? ????? ???????? ????????ç<>??? ??????? ????? ????? ??????????ç??? ???? ?????????? ??????? ? ??????? ???????ç<>??? ??? ??????? ????????????? ?????? ??????? ???? ?? ???????? ?????? ?? ??????? ????? ?? ?????? ????? ?? ??????? ????? ?? ?????? ?? ??? ?????? ????? ?? ????? ???????? ???? ? ????????? ???? ???????? ?? ????? ?? ?????? ????????? ??? ?????? ? ?? ???? ????? ?? ?????? ????? ????????? ??? ???? ???????? ???????? ????? ??????? ????????? ??? ?? ?????? ?? ??????? ?? ??????? ???????? ? ????? ? ????????? ?? ?????? ????????? ? ????????? ?????? ???? ????????? ??? ????? ?? ?????? ?? ?? ??????????? ????? ????? ????????í<>??? ??? ?????? ???????? ?? ????????? ?? ?????? ????? ?????? ??? ???? ??? ???? ? ????? ? ????? ??? ??? ????? ?????í<>??? ??? ???? ?? ??? ????? ?? ????? ?? ??????? ?????? ??? ?? ???? ?? ????????? ????? ???? ??????????? ????ç<>??? ????? ???????? ???? ??? ????????? ??? ???????? ????????? ? ??????? ?????ç????? ?? ?????? ?????? ??? ??? ?? ??????? ???????????? ? ??? ??????? ? ??????ç<>?? ?? ????????? ??? ?????? ?????????? ?? ?????????? ???????? ??? ????????? ??? ???????? ?? ??????? ?? ?? ???? ???? ??? ???? ??????? ????? ?? ???? ?? ??? ?????? ???? ?? ???? ?? ?? ??í???? ? ????? ???? ? ??? ?? ?????? ???????? ?????????? ??????? ???????????? ?? ????? ???? ??? ?????? ??? ?????????????? ???? ?????? ? ???? ????? ???? ?? ??????????ç?? ???????? ??? ??????? ???? ???????????? ???? ?????? ????? ???????? ????????ç<>??? ??????? ????? ????? ??????????ç??? ???? ????????? ???????ç<>??? ?? ????????? ???????? ??? ??????? ???????? ?? ??????? ??? ????? ??? ????????????? ?????? ??????? ?????? ????? ???????? ????????? ????? ?? ????????????? ??????? ????????????? ??????????? ?? ????? ?? ?? ?????????? ???? ? ????????? ???? ??????????? ???? ?????????? ?????? ?? ??????? ????? ?? ?????? ???? ?????? ??????? ????? ????????? ????? ??? ???? ?????? ?????? ??????? ????? ??????? ?????? ??? ?????? ?? ??????? ????? ???? ??? ?????? ?? ?????? ?? ????? ??????? ?? ?????????? ?????? ?? ????? ???ç<>??? ? ?ú<>???? ?? ??????? ?? ???? ??????? ???????????? ????? ??? ?? ?????? ???????? ???? ?????? ???? ???????? ?? ????? ??? ?? ?????? ??????? ?? ??? ? ???? ? ?ú ?????? ??????? ????????? ????????????? ? ??????????ç?? ?? ?????? ???????????? ?? ??????? ???????? ??????????? ?????? ?? ?????????? ?? ???? ?????? ??? ? ??????????ç?? ú ???????? ?????????? ? ?ú<>???? ?? ??????? ??? ?? ???? ????? ???? ?????? ?? ???????? ?????? ?? ???? ? ???ç<>?? ?? ? ????????? ???? ?????????? ?? ????? ???í???? ?? ?????????? ????? ?? ????? ??? ?????? ????? ??? ??????????? ? ????ç?? ?? ??????? ??????? ?? ?? ?????? ?? ???? ?? ??????? ??? ????????????? ??? ???????? ? ? ??????? ????? ???????? ?????? ????? ????????? ????? ?????? ??????? ??????????? ?? ???????? ???? ?? ??????? ?? ??????ç?? ??????? ????? ??? ?????????? ?? ?????????? ?????? ?????ç<>??? ??????? ???? ????ç?? ??Ã??? ??????ç<>?? ??? ? ??????ç<>?? ????? ? ?????ç<>?? ?? ????ç?? ??????? ? ????? ?? ??????ç? ?????? ?????????? ??? ?????? ???? ?? ??? ??????ç? ?????????? ???????? ????? ?????? ???????? ? ?????ç<>?? ?? ????ç?? ? ????? ?????? ? ????????? ???? ?????????? ?????????? ??????ç?? ??????? ? ????????? ??? ?? ?????? ?????????? ???? ??????? ???????? ???? ??? ???????? ????? ? ????? ??? ????? ??????? ????? ?Ã<>? ? ????? ??? ????? ???????????? ????? ? ????? ??? ???? ? ????? ??? ????? ??????? ????? ? ????? ??? ???? ?? ????? ??? ???? ??????? ????? ? ????? ??? ???? ?? ????? ??? ????? ???????????? 29 ENSINO FUNDAMENTAL 30 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ?????????? ??? ????ç?? ??????????? ?????????? ????? ? ??????? ?????????? ????????????? ?? ????????? ????? ??????? ?? ???????????? ??? ??????? ??????????? ??????ç<>??? ? ????ç??? ???????????? ???? ???????? ????????? ?? ????? ???????????? ? ?? ????????ç<>??? ????? ??????? ??????????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ?? ??????????? ?????????? ?? ?? ?????????? ????????????? ?? ??????????í??? ????????????? ? ??????????????? ????????????? ?? ????? ?????????? ?????????? ??? ?? ????? ????? ??? ??????????? ?? ?? ??????????? ????? ?? ??????? ??????? ??????????? ?????????? ?????????? ? ??????????? ?? ?? ??????? ??????????? ???? ? ?????ç<>?? ?? ????????? ? ????????????? ?? ????????? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ???? ?? ????????? ?????????? ??? ?????????? ?? ??????ç<>???? ????????? ?? ???? ?????? ????? ? ?????????? ????? ???????? ????? ???? ?ç<>?? ? ??? ????????? ? ??????? ???????? ??? ?????? ? ?????? ?? ?????ç??? ??????ç<>??? ???????? ??? ??????ç?? ????????? ????? ??? ???????? ?? ?????? ?? ?? ????????? ?????????? ?? ??? ???? ? ?ç<>?? ? ??? ????????? ? ?????????? ? ????????? ???? ????????? ??? ?? ?????? ??????? ?? ????????? ??? ???????? ? ??? ????? ???? ?????????? ??? ??? ??? ???????? ?????? ? ??????ç<>?? ?? ????ç?? ???????????? ?? ?????? ????? ????????? ??????? ???? ??? ? ???????? ??????? ???????? ?? ???????? ???????? ?? ???ç<>???? ???? ?????????? ?????????? ? ????? ???? ?????? ???? ????????? ??? ?? ?????? ?????????? ?? ?????? ?? ?? ????????? ??? ??ç<>? ??? ?? ????ç?? ???????????? ???? ??? ???????? ?????? ?? ?ç<>??? ??? ????? ??? ?????????? ?? ?????? ?? ????? ????? ???? ???? ?????? ?????? ?? ???????? ? ???????? ? ????ç<>?? ? ??????? ?? ????? ?? ????????? ?????????? ??? ??????? ? ??????????? ?? ?? ??????????? ???????????? ?? ??????????í??? ????????????? ? ???????????? ?? ????????????? ??????????? ???? ??????? ???? ? ???????????? ???? ????? ?í?????? ???????? ?? ??????????? ??????? ??? ???????????? ? ???? ???ç<>???? ???????????? ???????? ? ???????? ?? ?????????? ???????????? ?? ??????? ? ??í??? ?? ???????????? ?í????? ?? ?? ?????????? ??? ??????????? ??? ?? ???????? ??? ??????????? ?????????? ? ?????????? ????? ???????? ? ??????? ??? ? ??? ? ??????????? ??? ????????? ?? ???????? ?? ?? ?????????? ?????? ???? ???????? ???? ???????? ? í????? ?? ??????? ????? ?? ???????????? ?í????? ??? ??????? ?? ?????????? ??? ????????? ????????? ? ??????? ??????? ??? ? ?????ç<>?? ?????? ???????????? ? ?????????? ??? ?? ???????? ??? ??????????? ??????? ???????????? ? ????í<>??? ????? ????? ??????? ??? ???ç<>??? ?? ?? ??????? ??????????? ?????????????? ?? ???????? ?? ???????? ?? ????????? ?? ???????????? ?? ??????? ? ??í?? ???? ???????? ?????? ?????????? ??????????? ?????? ?????? ? ????í??? ??????? ??? ??????? ?????? ???????? ???????????? ?????????? ????????? ?????? ????? ????? ?? ????? ?? ?? ??????? ????? ??? ??????????? ?????????? ????????? ?????? ?í????? ????? ??? ?????? ?? ???????????? ?????í<>???? ???? ??????? ?????? ?í????? ????? ?? ????? ???????????? ? ??????????? ?? ?????? ???????????? ??????? ? ???????? ?????????????? ?? ??????? ?????????? ? ??????????? ?? ????????? ????? ?? ???????????? ?? ????????????? ????????? ? ??????????? ?? ???????? ?? ???????? ?? ????????? ????????????? ?? ????? ??????????? ??????? ??? ?? ???????? ??? ??????????? ?? ????? ?????????? ????? ?? ???? ???? ???????????? ??????? ?????????? ?? ? ??????????? ? ????? ????????? ??????????????? ?? ?????????? ?? ???????? ?? ?????? ??????í<>??? ?? ??????????? ?? ????????????? ?? ?????????? 31 ENSINO FUNDAMENTAL 32 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ??????? ??????? ???????ç? ? ???????????????? ?? ??? ?? ?????????? ?????????? ??????? ?? ???????ç<>??? ?? ???????? ?? ????? ??í???? ???? ?????????? ?? ?????ú<>??? ????????? ?? ??? ?????????? ?????????? ???? ???????ç<>??? ???????????? ??????ç<>??? ? ??????? ??? ???????? ???????? ?? ?????????? ?í???? ????????? ??? ?? ??????????? ?????????????? ?????????? ???????????? ??í???? ? ????????????? ?? ??????????? ??? ?????ç?? ???????????? ?? ????? ?? ???????? ? ????? ? ?????ç?? ?? ?????????? ??????????? ?????????? ? ??????ç?? ?? ?????????? ??????????? ?????????????? ?? ??????ç<>?? ?? ?????????? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ????? ?????????? ? ?????????? ??? ?? ?????? ?????? ??????? ? ??????? ???????ç<>??? ?? ?????? ?? ???????? í?????? ?? ?????ú<>??? ????????????? ???????ç<>??? ?????????? ???í???? ??????? ? ????????? ???? ?????? ?? ?????? ??????????? ????? ????? ?? ??????? ??????? ? ????? ???? ????? ????? ?? ?????? ?? ???????ç<>??? ???????????? ??? ?????????????? ? ???????? ????? ?????????? ? ??? ? ????? ????? ???????? ???????ç<>??? ? ????? ?? ???????? ???????????? ?? ???????? ????????? ???? ??? ??????? ?? ??? ?ú????? ?? ????? ?? ?????? ? ?? ???????? ?? ??? ???????????????? ? ??? ???????? ?? ??????????? ?? ???????? ???????? ?? ??? ?? ??? ????????? ????? ?? ???????? ???????? ????????? ??? ? ????? ????? ???????????? ??í???? ? ????????????? ??? ???? ?? ???????????? ?????????????? ?? ???? ???????????? ??????????? ??? ?????ç?? ??? ?? ??????????? ?????? ?? ?????????? ????????? ????? ?? ????????? ????? ??????????? ? ????? ?????? ????? ??? ?????ç<>?? ?? ?????????? ?? ????? ????? ?????? ????????? ??? ??? ????? ????? ?? ??????? ?? ?????????? ?? ?????????? ???? ??? ??????? ??? ?? ??????? ???? ?????? ???????? ?? ????? ?? ????? ?? ??? ???????? ????? ?? ????????? ??? ???????? ????? ?????????? ????????? ??? ?? ?????? ?????? ??????????? ?????????? ???????????? ?? ??? ??? ??????????? ??????????????? ???? ??? ??????? ?????? ?????? ?? ?????????? ???? ????? ??? ???????? ?? ?????????? ? ?????? ?? ??????? ???? ????? ??? ????ç<>?? ??????????? ? ????????? ???? ?????? ?? ???? ?? ??? ????????? ?????? ????????? ??? ???????? ?? ????ç ??????????????? ?? ?? ?????? ?????? ? ????ç?? ?????????? ? ?????? ?????????? ???????????? ?????????? ?????????? 33 ENSINO FUNDAMENTAL 34 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ????????ç?? ? ??????????ç?? ?? ???????ç<>?? ?????????? ?????????? ?? ?????????? ?????? ?? ????????? ? ??????????? ? ???????ç<>?? ?? ??????? ??????????? ?????????? ?????????? ?????? ? ??????? ?? ??? ??????????? ??ú?????? ????????? ??????? ????????? ?????????? ?????????? ????????? ? ??????? ??????????? ?? ????? ???????????? ?? ?? ????????ç<>??? ??? ???????? ????????? ??????? ? ?? ????????? ??? ??? ?? ??????????? ????ç??? ???????????? ? ??????ç<>??? ?? ??????ç???? ?????? ????????????? ?????????? ???????? ?????ç<>??? ?? ????ç??? ??????ç<>?? ? ??????ç<>?? ????? ??????ç?? ??????? ? ??????? ???????????? ? ???????? ?????????ç?? ?????????? ??????? ? ?????????? ?? ?????????ç<>?? ???? ???????? ????????? ?????????? ????????? ???? ???????? ?? ?????? ???????? ????????????? ? ?????????? ???? ????ç???? ??????AÇÃ<>?/<>?????A?A-<>?ºao<>?ºA?? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ??????? ?? ?? ????? ???????? ????? ??? ??????????? ? ????????? ?? ?????????? ????????? ??????????? ?? ????????í?????? ?????????? ? ????????ç?? ???????? ???? ????????? ? ????? ??? ?? ?????? ?????í??? ?????? ????? ????????? ? ????????? ???? ????? ??? ?? ?????? ????????? ?????? ?????? ???????? ????????????? ???? ???? ?? ?????? ??? ??????? ??? ?????? ???? ? ???????? ? ??? ?? ?????? ?????? ?????????? ?????? ??? ????? ????? ?? ?????ç<>?? ?? ??? ??????? ??? ???? ?????? ??? ????????? ?? ?????? ???? ???????? ??? ?????? ????????? ?? ?????????? ? ????????? ???? ???????? ?????????? ?? ?????? ???? ???????? ????????? ???? ????????? ???????? ???????? ?????? ????????? ???????? ??? ???????? ????????? ?????? ??? ???????? ????? ??????? ? ????????? ??? ?? ?????? ?? ????????? ????????? ?? ?????????? ?? ???? ??????? ?? ?????????? ????? ?????????? ????? ??? ???????í??? ? ?????? ?? ?? ?????????? ? ????????? ?? ??? ????? ?????? ????? ??? ??????????? ?? ????? ??? ???????í??? ???????? ?? ????? ?? ???? ????? ?????? ?????? ????? ??? ????????????? ???? ?? ????????? ??????? ??????? ???? ????????? ???????? ???? ?? ??????????? ???? ????????? ?? ?????? ?? ?? ?????????? ? ????????? ???? ???????? ??????? ??? ????????? ?? ?????? ???? ????????? ?? ?????? ?????? ??ç?? ?? ???? ?????? ? ????????? ??? ?? ?????? ?? ????????? ?? ??? ????????? ??? ??????? ????????? ? ??????? ?? ?????? ? ????????? ???? ????????? ??? ?? ?????? ?????????? ????????? ?? ??????? ?? ?????????? ?? ????????? ???? ?? ???? ??????????????? ?? ???????? ????? ???? ?? ????? ?? ??????çç?? ???????????? ??? ??????????? ? ????????ç?? ?? ?? ???? ???? ???????? ??????? ??? ?????????? ?? ?????????? ?????? ?? ??? ??? ???????ç<>??? ??? ???? ??? ???????????? ?? ???????? ????? ?????? ?????? ?? ????í<>???? ??????? ????????? ???? ?? ??????ç?? ???????? ???????ç<>??? ?? ???????? ???? ?? ??? ?? ??????? ??? ???? ????????? ?? ????? ??????ç? ?????? ???? ??? ????????? ?????? ? ?????ç<>?? ?? ????ç??? ???????? ??? ?????? ???? ?Ã? ? ?Ã<>? ? ??????? ???? ? ????????? ???? ?????????? ?????????? ??????ç?? ??????? ? ????????? ??? ?? ?????? ?????????? ???? ??????? ???????? ???? ??? ???????? ?<> ????? ? ????? ??? ????? ??????? ?<> ????? ?Ã? ? ????? ??? ????? ???????????? ?<> ? ???? ? ??? ??? ?????? ?? ??? ??????? ???????????? ?<> ? ???? ?Ã? ? ??? ??? ?????? ?? ??? ??????? ??????? ?????????ç?? ? ??? ??? ?????????? ???????? ?? ??????ç?? ?? ?????????? ?? ???? ?? ???????? ? ???????? ?? ????????????? ?? ????? ??? ?????????? ?????????????????? ? ????? ????ç ???? ????????? ? ????ç?? ?? ???????? ????????? ??????? ????????? ?? ?????????ç<>?? ???? ? ???????? ??? ?????? ????????ç?? ? ?????????ç<>?? ?? ???????? ? ?? ????ç??? ? ????????? ? ???????? ?? ?????? ? ???????? ??? ???????? ?????????? ?? ????ç??? ??? ???????????? ?? ?????? ?????????? ????? ??? ??????? ??????????? ??? ???????? ? ?????? ?????????? ?? ???????? ? ???? ?? ?????? ??????? ??????? ???? ?????? ?? ???? ?????? ??????????????? ???????? ? ???? ? ????? ?? ?????í<>???? ???? ????? ???? ??? ???????? ??? ???????? ?????????????? ??????? ???? ????? ?????? ?? ??????? ??????????? ? ????ç?? ?? ???????? ??????? ? ?????? ?????????? ?? ???? ???????? ????????????? ??? ????í??? ???????ç?? ? ???????? ????? ?? ?????? ?? ??????? ?? ?????í<>??? ? ?????? ????? ?? ?????? ?? ??????? ?? ????? ????? ???????ç<>?? ??????? ?????????? ?? ?????? ??? ???? ????????? ???????? ??? ???????? ??????? ????????? ? ???? ???? ? ????? ???? ???????? ? ?????í<>??? ? ??? ?? ???????? ? ????? 35 ENSINO FUNDAMENTAL 36 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ????? ??????? ???????ç?? ?? ???????ç<>?? ?????????? ???????? ? ???????ç<>?? ?? ?????????? ??????? ?????????? ? ??????????? ????? ???????ç?? ???? ? ?????????????? ????????ç?? ? ??????????? ?? ???????????? ??????????????? ????????????? ?? ???????????? ?????????????? ?????????? ???????? ?? ??????????? ??????? ?? ???????????? ??????????????? ?????????? ?? ?????í???? ?? ??? ?????????????? ??????? ??????????? ?????????? ???????? ? ???????? ?? ??????? ??????????? ? ??? ??????????? ?? ???????ç<>?? ????? ???????? ? ????????? ??????? ??????? ??? ?? ????????? ?????????????? ?????????? ?????????? ? ???????? ??????????? ?????????????? ???? ????????? ? ??????? ???????ç<>???? ???????????? ??í???? ? ????????????? ? ???????? ?????????? ???????ç ?? ??? ?? ?????????? ????????????? ?????????? ???????? ??? ?? ??????????? ????? ??? ?????????? ?? ??????? ??????? ????? ? ???????????? ??????????? ???????? ????????? ?? ?????? ? ?? ???? ????????? ??????AÇÃ<>?/<>?????A?A-<>?ºao<>?ºA??(<>????I??AÇÃ<>?) ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ???? ??? ?? ?????????? ????? ?????????? ?????????? ?? ????????? ??? ???????ç<>?? ? ??????? ??????????? ? ????????????? ???? ?? ???????? ?? ????? ??í<>???????? ? ?????????? ???????? ? ???????ç? ????? ????? ???? ?????????? ??????? ??????? ???????? ?? ????? ??? ??????????????? ??? ??????? ?????????? ?????????? ??? ???? ?? ????????? ?????? ?????? ???????ç<>??? ??? ???????? ???? ?? ??? ????? ?? ?? ??????ç<>? ????? ? ???? ?? ??????????? ???? ?????í<>??? ?????? ?? ????????? ?????? ? ???????ç<>?? ?? ?? ??????ç<>? ?????í<>???? ?? ????? ?? ???? ??? ? ??? ?????? ??? ???? ?????í<>???? ?? ????? ?? ???? ?????? ??????? ?????? ??? ?????? ???? ? ???????ç ????????? ????? ?? ????? ??????????? ???? ??????????? ???????ç<>??? ???? ???? ?? ???????ç<>?? ?????? ??? ?????????? ?? ??????????ç??? ?????? ?ú<>????? ????????? ???? ???? ?ú<>???? ?????????? ?? ????????? ????? ? ????? ??? ? ??? ?? ?????? ??????? ??? ?????? ???? ??? ???????????? ???? ??? ????????? ?? ?ú<>????? ???????? ??? ?????? ? ??? ?? ???? ???????? ?? ?? ?????????? ???????? ??? ?????? ? ?????? ??????? ???? ??????? ??? ???? ??????????? ???????ç<>?? ?? ????? ? ?????????? ???????? ?????????? ????? ?? ?????? ? ???????ç<>?? ????? ??? ???? ???? ??? ?????????? ???? ????????????? ?? ??? ???????ç?? ?? ????? ?? ?? ???? ?? ?? ??? ? ?? ?? ??? ?? ??? ??????????? ?????? ??????? ????? ??? ????????????? ??? ???????ç<>??? ?? ????? ?? ???????????? ?????? ???????? ???? ???? ??????????? ? ????????????? ??? ????????????? ? ?????????? ???????? ??? ??? ??????? ????????????? ?? ???????? ?? ??????ç<>??? ??? ?????ç<>???? ???? ?? ?????????? ?? ??? ???? ????????? ???????????? ???????? ????? ?????????? ????? ?????? ? ????? ??????? ????ç<>?? ? ?????????? ??? ?????? ????????? ?? ??????ç<>??? ??? ???????? ??????ç<>??? ??????????? ??????? ?? ??? ???????????? ?????ç ?????????? ??? ???????? ???? ???????? ?????? ?? ??????? ?? ??? ????????? ???????? ?? ??????? ?????? ? ???????? ?? ?????????? ? ??????? ??? ?????? ??? ?? í????? ??????????? ????????????? ????????????? ???????? ?? ??????? ????? ??? ??? ??????????? ??? ???? ??? ????? ??? ????????? ?? ?????? ??????? ??? ??? ?? ???????? ??? ?????? ??? ? ???????????? ??? ??????????? ???? ???????? ???????????? ?? ????????? ?? ????? ???? ??????????? ? ??????????? ?í???? ?????????? ??????? ??? ? ???????? ??????????? ? ???????? ????? ?????????? ? ??? ? ????? ???????? ?? ?????????? ????????í?????? ??? ??????????? ?? ???????ç<>?? ? ????????ç<>??? ???????????? ???? ?????????? ?????????? ????????? ??? ???? ???????????? ?? ?????????? ???? ?? ??? ? ??? ??? ??????? ?????? ? ???? ?? ??????? ?????????? ??????? ?? ?????????? ??????????? ????????? ???????? ??????????? ?????? ??????? ?????????? ????????í?????? ?? ???? ??? ????? ???? ???????? ?????? ??? ???? ?????????? ???? ?? ?? ??? ?????????? ??????? ???? ????ç<>???? ??????? ???????ç<>???? ?????????? ???? ????????? ??? ??????????? ???????? ?????ú<>??? ?????? ??????? ????? ?? ????????? ?? ??????????? ??? ??????? ?? ???????????? ????? ?????????? ????? ? ??????????? ?? ?????? ?? ???????? ????? ?? ???????? ??? ? ???????ç? ?? ???? ???????????? ???? ???????? ???????? ???????????? ?????? ?????? ?????? ?? ????? ?? ???????????? ?í?????? ?????? ?? ????? ?????? ?????? ?? ???????ç<>?? ?? ????? ??? ??????? ?????? ????? ?????? ? ??????????? ?? ???????????????? ?? ???? ?? ???????????? ?????????????? ?????? ??? ???????? ? ??????? ???? ??????? ??? ??????????? ??????????? ?????? ??????? ? ????????? ?????? ?????? ?????????? ?? ???????ç<>?? ????? ? ???????ç? ??? ????? ?? ?????? ????? ???? ??????????? ??? ?????? ??? ?? ???????? ??? ???????? ??? ?????? ????? ????????? ?????????? ??? ? ??????????? ?? ???????? ?????? ??????? ?? ????????? ?? ????????? ??? ??????? ?????????????? ?????????? ???????ç<>?? ????????? ???? ?????? ? ????í??? ????????? ??? ?????????? ?? ????ç<>?? ?? ???????? ?? ???????? ??? ?????????? ?? ???? ? ???? ?? ?????? ???????????? ?? ?????í ???????? ? ?? ??????????? ???????????? 37 ENSINO FUNDAMENTAL 38 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ????????ç<>?? ????? ?? ????? ????????? ? ???????? ????ç<>??? ?????????????? ?? ????????? ?? ?????????? ????? ?? ????????????? ?? ????? ?????????? ?? ????????????? ???????????? ?? ?????????? ?? ????? ????????? ??????????? ????????? ?????? ? ???????? ???????ç????? ? ??????????? ??????? ?????????? ?????????? ?????????? ???????ç<>???? ???????????? ?? ????ç<>??? ??????????? ? ?????????? ???? ????ç<>?? ? ?? ?<>???? ?? ?????? ????????? ?? ????????ç<>?? ?????????? ???????? ?????????? ??? ???????? ??????ç??? ???????????? ?? ??????ç?? ? ?? ????ç?? ?????? ??? ????????? ?? ????????ç<>??? ?????????? ????????? ??? ???????? ? ????ç?? ?? ?? ????????? ??????????? ? ???????? ??? ?????????? ? ????ç<>?? ????????? ??????????? ?? ????ç<>?? ?? ????????? ?????????ç?? ???????? ?????????? ??????????? ?? ???????ç?? ??????????ç<>??? ??????????ç?? ? ??ú<>??? ???? ????????? ? ????ç?? ?? ?????????? ?????????? ????????? ????ç??? ?? ????????? ?????? ? ??????? ?? ?????????ç<>?? ? ??????????? ???? ????ç<>??? ?????? ??? ????????? ?? ????????ç<>??? ??????????ç?? ?????????? ?????????? ?? ???????? ?? ??????? ??????????? ?????????? ???? ? ??????ç<>?? ?? ?????????? ??? ???? ?? ?????????? ????????? ???í????? ???????????? ?? ??????????? ????? ?? ?????? ? ????????????? ? ?????ç<>?? ?? ???????? ???? ??? ????ç<>?? ????? ??????? ? ??í??? ?????????? ???????? ?????????? ????? ???????????? ???????????? ?? ?? ????? ????????? ???????????? ?? ????????ç?? ? ???????ç?? ????? ????? ? ????? ?? ????????? ???? ???????? ?????? ??????? ??? ?? ????????? ???????????? ???? ???????? ? ?????????? ?? ????? ?? ????? ?? ????? ????????? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>?? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ?? ???????ç<>??? ??? ??????????? ?? ?????????? ????????? ?????????? ?? ???? ?? ???? ??? ??? ??????????? ??????????? ??????? ???? ????? ?????????? ?? ?????? ????????? ???? ? ??????? ????????? ?? Á<>? ?? ?? ???????? ?????????? ?? ?? ??????? ?????? ?? ??????? ?? ? ????????? ? ??? ?????? ???? ???????? ? ????? ??? ?????? ??? ?????? ?? ??? ?????? ?????????? ?? ????? ?? ?????? ??? ??????? ? ? ????????? ? ?? ?ú<>????? ??????? ?????????? ?????????? ?? ????????ç<>?? ??? ????? ??? ?????? ???? ????????? ?????????? ?? ?????????? ?í<>???? ?? ??????ç<>??? ???? ?????????? ???????? ?????????? ? ???????? ??????????? ????? ??????? ??? ?? ???? ?????????? ????? ??? ?????????? ???? ????? ????????? ???????? ? ????? ?? ????? ?? ??? ????? ?? ??? ???? ?????????? ? ???????? ?? ? ????????? ???? ????? ?? ????? ?? ???????? ? ?????????? ??? ?? ??????? ????????? ? ????ç?? ?? ???????? ??????????? ?? ?????????? ????????????? ??? ? ???????? ? ?????? ??? ??????ç<>?? ????? ????????? ?? ??? ????????? ?? ????????ç<>??? ? ????? ??????? ???????? ??? ? ???? ?????????? ? ? ???????ç<>?? ?? ?????????? ????? ??? ? ????? ???? ??? ? ?????? ????????? ?? ?????? ?? ?????? ?? ?????????? ??? ??? ????????? ?? ?? ???? ?í<>??? ?? ??????ç<>?? ???? ? ???????? ? ?????????? ??????????? ?? ???????? ???? ??? ??? ? ???????? ?? ????? ????? ?? ?????? ????? ? ?????? ?????? ?? ??????? ?? ????? ?????????? ??? ????? ??? ????? ?? ??????? ?? ? ????? ??????? ?????? ????? ??? ??? ?? ??? ?? ? ???????? ????? ??? ?? ??? ????? ??? ?? ?? ?? ?????? ?????? ??????? ? ???????? ????? ? ???????? ?? ?? ?? ?? ????? ?? ??????? ?????????ç?? ? ??? ??? ?????????? ???????? ?? ??????ç?? ?? ?????????? ???? ?? ???????? ? ???????? ?? ????????????? ?? ????? ??? ?????????? ?????????????????? ? ????? ????ç??? ??? ?????????? ???? ????????? ? ????ç<>?? ?? ???????? ????????? ??????? ????????? ?? ?????????ç<>?? ???? ç?? ? ?????????ç<>?? ?? ???????? ? ?? ????ç??? ????????? ? ???????? ?? ?????? ???????? ??? ???????? ?????????? ?? ????ç??? ??? ???????????? ?? ?????? ?????????? ???????? ? ???????? ?? ???????? ??????? ?? ???????????? ?? ???????? ?????? ???????? ???????? ?? ???????ç<>??? ??? ???? ?? ?????ç<>??? ????? ??????? ?????????? ?????????? ?? ???? ?????? ???????? ? ???????? ?? ???????? ??? ???? ?? ???????????? ?? ???????? ???í????? ????????? ???????????? ?????????? ???????????? ???????? ????? ?????? ??? ?? ?????ç<>??? ????? ??????? ?????ç<>??? ?????????ç<>?? ?????? ?????? ????????? ? ??? ?????????? ????? ??????????? ???? ? ? ???????? ????? ?? ????ç<>??? ? ?????ç?? ?? ?? ???????? ?? ?? ???????????? ????? ??? ?? ????? ?? ???????? ??????????? ????????? ???????ç<>???? ? ???? ? ???? ?? ??í??? ???? ? ????ç?? ??????????? ???? ??? ????????? ?? ????? ?? ???????? ?? ?????? ??? ????? ??? ???????? ? ??í??? ? ???????? ???? ?Ã<>? ? ?????? ????ç??? ?? ?????????? ? ??? ?????? ? ??? ? ?????????? ???? ??????????? ? ???? ???? ? ????????? ????????? ????????? ?? Á<>? ?? ?? ???????? ?????????? ?? ?? ??????? ?????? ?? ??????? ?? ? ????????? ? ??? ?????? ???? ???????? ? ????? ??? ?????? ??? ?????? ?? ??? ?????? ?????????? ?? ????? ?? ?????? ??? ??????? ? ? ????????? ? ?? ?ú<>????? ??????????? ?? ????????? ? ??? ????ç?? ????????? ??? ??????? ?????? ?????????? ?? ?? ????????? ??? ???????? ?? ????????? ??? ??????? ? ????? ?????????? ?? ? ?ú<>????? ??????? ???? ???????? ???? ???????? ??? ?? ?ú<>????? ???? ??? ?? ?????????? ?? ?????????? ???? ????????? ?? ????????? ?? ????? ????????? ? ?????????? ??? ????? ?? ???????? ?? ?????????? ????? ????? ??? ???????? ?? ????????? ?? ?????????? ?? ?????????? ???????? ?????????? ?????????? ?? ???????? ?? ???????? ? ???? ?? ?? ?????????? ???????????? ??? ? ??? ????? ????? ???? ??? ?? ??????? ?? ???? ? ?? ?????? ?? ??? ??? ????? ?? ????????? ???? ???????? ? ???? ?? ???????? ?????????? 39 ENSINO FUNDAMENTAL 40 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ????? ??????? ????????????? ? ??????????? ?? ????? ??????????? ?? ??????????? ?? ????? ???????? ???? ?? ????? ??? ???????????? ??????????? ? ???????????? ?????? ???????????? ??????????????? ???????????? ???????? ?? ???????ç? ???????????? ?????????? ???????? ? ???????? ?? ??????????? ?? ?????? ???? ? ???????ç<>?? ? ???????? ?? ????ç??? ??????????? ?? ??????? ??????? ?? ?ú??????? ????????????? ? ?????????í<>?? ?? ???????? ?????? ?? ????? ?????????? ??????????? ?? ?????????? ?????????? ????????? ? ????????? ????????? ?????????? ? ?????????? ??????? ??????? ???????ç? ? ???????????????? ?? ??? ?? ?????????? ?????????? ??????? ? ????????? ???????? ??? ?? ??????????? ????? ??? ?????????? ?? ??????? ??????? ????? ? ???????????? ??????????? ???????? ????????? ?? ?????? ? ?? ???? ????????? ?????????? ?????????? ??????? ? ????????? ??????????? ?? ?? ????????? ?? ???????? ???????? ???????????? ? ????? ? ? ????????? ??? ?? ??????????? ?????????????? ?????????? ??????? ? ???????????????? ?????????? ? ???????? ??????????? ?????????????? ???? ?? ????????? ? ???????? ?????????? ?????????? ???????????? ?? ?????????? ???????? ?? ?????????? ?????????? ???????? ? ??????? ?? ?????????? ?? ?????????? ????????????? ???????????? ? ??????? ?? ?????ç<>?? ??? ???????? ??? ???? ???????? ??????? ? ????????????? ? ? ????????????????? ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ? ???????? ?? ??????????? ?? ????? ??????? ?? ??????? ? ???????ç<>?? ?? ????ç?? ???? ??? ??? ???? ???? ?????????? ??????? ??????? ?? ???? ?? ????????ç??? ????? ????ç?? ??? ???????????? ??????? ?? ???????? ????????? ??? ?????????? ????????????? ??????????? ? ???????ç<>?? ? ????????? ?? ???????? ?? ??? ????????? ????????? ??? ??????? ?? ??????????? ?? ?????? ????ç?? ?? ???????ç<>?? ????? ??? ???????????? ???? ??????? ?? ????ç?? ?????????? ???????????? ?? ???? ?? ?????? ???????? ?? ?????? ???? ???????????? ?? ???????????? ?????? ??? ????? ?? ????ç?? ?? ????? ? ???????? ?????? ????? ???????????? ? ?????????? ?????? ??? ????ç<>? ?? ????? ? ?? ?? ??????? ??????? ? ??? ???????? ? ????ç?? ?????? ???? ??? ???????? ???? ? ???????? ????? ?? ??????? ?????? ?????????? ?????ç???? ? ????????????? ?? ????? ? ?????????????? ????????? ??????? ?? ???????? ?? ???????? ????? ????????? ?? ???????? ??? ??????? ???????????? ?????? ?????? ??????? ? ??????????? ?? ??????? ??????????? ??????????????? ????? ???????? ????? ??? ???????????? ? ?? ?? ???? ????? ????? ?????????? ?? ????? ????????? ??????????? ?? ???????? ????? ??? ??????????? ???? ???????? ? ????ç? ??????? ?? ??????? ??????????? ???????? ?? ??????? ?í???? ???? ??????? ?? ??????? ?? ???????? ? ???????? ?ç<>??? ?? ????????ç??? ??? ???????? ??????? ?????????? ????????? ??? ?? ????????? ????? ?????????? ? ?????????? ??? ?? ?????? ?????? ?????????? ???????? ? ??????? ????? ? ????????????? ?? ?? ????????? ?? ???????? ???????? ?????????????? ?? ???????? ??? ??? ???????? ? ??????? ??????? ?????? ?? ??????????? ?? ?????????? ???????????? ? ????????? ????? ??????? ??? ????? ??? ???????? ???????? ?????? ?? ??????? ??? ????????? ???? ? ?????? ?? ?????????? ????? ?????????? ?????????? ? ??????? ????? ?? ???????????? ?? ??? ?????? ? ? ??????? ?? ??????????? ???? ?????? ????????? ????? ????????? ?? ?????????ç?? ? ????????? ???? ???????? ?? ??? ?????????? ?????? ??????? ?? ????? ?????? ???????? ??????? ???????? ??? ??????????? ???? ?? ???????? ??? ??????????? ????????? ? ?????????? ????? ???????????????? ? ??????????? ??? ???????? ???????????? ?????? ?? ?????????? ??????? ? ?????? ????????? ???? ?????????? ?? ???????????? ?? ??????????? ?? ???? ?? ???????? ?? ???????? 41 ENSINO FUNDAMENTAL 42 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>?? ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ????????ç<>?? ????????ç<>?? ?????? ????????? ? ???????? ????????? ? ???????? ????ç<>??? ?????????????? ?? ????????? ?? ?????????? ????? ?? ????????????? ?? ????? ?????????? ?? ????????????? ???????????? ?? ?????????? ?? ????? ????????? ??????????? ????????? ?????? ? ???????? ???????ç????? ? ??????????? ??????? ?????????? ?????????? ????? ????ç??? ?? ????????? ???? ?? ????? ???? ???????? ? ??? ?? ????????? ? ???????? ??????????????? ???? ????????? ???? ???????ç<>??? ? ?????????????? ?????? ??? ????????? ?? ????????ç<>??? ??????? ?? ????????? ?????????? ???????? ????????? ???? ???????? ? ??????? ?????? ????????? ? ??????ç<>? ?? ??? ?????ç<>??? ???????? ??? ????????ç<>?? ?????????? ????????? ????ç<>??? ?????????????? ?? ????????? ?? ?????????? ????? ?? ????????????? ?? ????? ?????????? ? ????????????? ???????????? ?? ?????????? ?? ????? ? ???????? ?????????? ???????ç????? ? ??????????? ??????? ?????????? ???????????? ?? ?????? ?????????? ???????? ???????????? ??????? ?? ??????? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ???? ??????????? ? ????ç?? ?? ?? ???????? ??????? ?? ???????ç<>?? ?? ?? ???????? ?? ??????????? ??????????? ? ?????????? ?????? ?? ?????????? ?? ????? ??? ????? ?????? ???? ??????????? ? ???????ç<>?? ??????????? ?? ????????? ? ?????? ????????? ? ????????? ?????? ?? ???????ç??? ??????í<>???? ?? ????????? ?? ????????ç<>?? ?????????? ??? ??? ?????????? ???? ?????? ? ? ????????? ??? ??????? ????????? ??????? ???????????? ????????? ?????? ???????? ?????????? ????? ??? ?? ???????? ?? ?? ?í??? ?? ??????ç<>?? ?????? ?? ????? ?? ??????? ?????? ????? ?? ?? ????? ?????????? ?? ???????? ???? ??????? ? ?????????? ?? ?? ????? ? ??? ????? ?? ???? ??? ??????? ?? ?????? ???????ç<>??? ????? ?? ?????? ??????????? ?? ???????? ??? ???? ?? ????? ?? ?? ????????? ?? ??????????? ??????? ? ????? ? ?????? ????? ?? ???????ç<>??? ?? ????? ?? ?? ???????? ??? ???????? ?? ???????? ?? ?????? ?? ??????? ??? ?? ????????? ?????? ????? ???????? ? ???? ?? ?????????? ????? ???? ???? ? ??????? ????????? ????? ??????? ??? ????? ??????????? ?? ?? ??????????? ????? ???????? ??????????????? ??? ???????? ????? ??? ?????? ?????? ????? ?????ç<>??? ??? ????? ???????? ??????????? ??? ?? ??????????? ?????? ? ???????? ??? ?????? ????????? ?????????? ??? ???????? ??? ????? ???? ??? ?????? ??????? ?? ????????? ?? ?????? ???? ??? ?????? ??ç??? ?? ??????? ?????? ?????? ??????? ???? ? ????? ? ??? ???? ???????? ?? ??? ???????????? ????? ??? ????ç<>??? ???????? ????? ??? ??? ?? ???? ?????????? ??????????? ?? ???????? ??? ?? ?? ??????? ?? ???????? ?? ?????????? ? ?? ????????? ?????????? ???? ???? ????????? ? ??? ?ú<>???? ?? ???????? ??????? ????????? ? ??????? ??í???? ?? ???????? ???????í<>??? ??? ??? ?????? ? ??????? ?? ??????ç<>??? ??? ???????? ?? ??? ??????? ????????? ?? ?????? ? ???????ç<>?? ?? ?????? ???? ?????????? ?????? ??????ç<>?? ? ??? ??? ?????? ?? ??????????? ? ?????????? ?? ?????????? ??í????? ???? ??????????? ??????í???? ??? ???????? ?? ??????????? ????????? ? ?????ç<>?? ?? ?? ????????? ??????? ? ???????????? ?????? ?????? ?? ??????? ????? ??????? ??? ????????? ?? ????? ?? ??????? ?? ???????ç??? ? ??? ????ç<>?? ????? ?? ??????? ?? ???? ???????????????? ?????? ?? ?????ç<>??? ?????? ?? ??????? ? ?????????? ????????????? ? ??? ??????????ç?? ???????? ?? ?? ???? ???????? ?? ???? ?? ?? ???? ?? ???? ?????? ?? ?????????? ???????? ? ???????ç<>?? ? ?? ?????????? ?? ?? ???????? ? ??? ?????????? ?? ???????? ??? ???????? ??????? ???? ????????? ?? ?????? ????? ?????? ? ?????? ?? ?? ????? ?? ??? ??????? ?? ???? ?? ??????? ???? ????????? ? ??????ç?? ??? ???????? ???? ????? ? ?????? ????? ????? ?? ?????? ?????? ??????? ?????? ??????? ?????? ???????????? ??? ????? ??? ú???? ???? ? ?????????? ?? ????????????? ??? ???????? ??????????? ???????? ??? ?????????????? ??? ??? ??????????? ??? ?? ????? ?????? ?? ?? ?????? ??????? ???????????? ?? ?????? ???? ??????ç<>??? ???????? ????? ?? ????????? ????????? ??????? ???????? ? ????????? ?? ??????? ????? ?? ???????? ?? ??? ???? ?????? ?? ?????????? ?? ???????? ?? ???????? ?? ??????????? ??? ???? ?? ??????? 43 ENSINO FUNDAMENTAL 44 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ??????????? ?? ????ç<>?? ?? ????????? ??ú<>?? ???????? ?????????? ??????????? ?? ???????ç?? ??????????ç<>??? ??????????ç?? ? ??ú<>??? ???? ????????? ? ????ç?? ?? ?????????? ?????????? ????? ?????????? ??????? ??? ?? ?????????ç<>?? ? ?? ??ú<>?? ?? ???????? ?? ????ç?? ?? ????? ???????????? ? ??????????? ? ?????????????? ?????? ??? ????????? ?? ????????ç<>??? ????? ??????? ????????????? ? ??????????? ?? ????? ?????????? ?? ????????ç?? ?? ????? ???????? ???? ?? ????? ??? ???????????? ??????????? ? ???????????? ?????? ???????????? ??????????????? ???????????? ???????? ?? ???????ç? ???????????? ?????????? ??????????? ? ????? ?? ?????????? ???? ? ??????????? ?? ?????? ??????????? ?? ???????ç? ??????????? ?????????? ?????????? ????????? ?? ???????ç? ??????????? ? ???????????? ?????? ?? ?????ç<>??? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ? ?????????ç?? ???????? ? ???????? ???????????? ???? ??????? ?? ?????????ç?? ????? ?? ???? ????????? ?????????????? ??? ???? ??? ????????? ??? ?????????? ???????? ??? ???? ?? ????? ???? ?? ?????????? ??? ??????? ????? ??? ??????????? ? ?????????ç?? ??????? ??? ?????????? ??? ??????? ????????? ? ??í???? ? ????????? ???? ?????????? ? ???????ç?? ??? ????ç<>??? ?????? ???????? ??? ???? ? ??ú<>?? ??? ??????? ????? ?? ????????? ???? ????????? ?? ??????? ??? ????? ? ??????ç<>??? ???????? ?? ??????? ??? ?????????????? ?????? ?? ???? ?? ??? ?????? ? ?????? ?? ?????? ?????????? ??? ?????????? ??? ? ??????????? ?? ??????? ? ????? ??? ? ??????? ??? ??????????? ? ???????? ????? ?? ??????ç<>?? ????? ?? ???????????? ????????????? ??? ? ??????????? ?? ??????? ?? ?????? ??? ???? ??????? ? ??????? ??????? ?????? ?? ?? ????ç<>???? ? ???? ????????? ?????? ?????? ???????? ?? ?? ????ç???? ?? ???????? ?? ???? ???? ?????? ??? ?? ???????????? ?? ??????? ?? ?????? ??????? ???? ??????? ?? ????? ?? ?????? ?? ????? ????? ? ??????? ???? ??í?? ???? ????? ????????? ??? ? ??????????? ?? ?????? ??? ?????? ????????? ??? ???? ??????? ? ?????? ?? ?????? ? ???? ??í?? ? ??????? ??????????? ??? ??????? ? ?????? ?? ???? ?????? ???????? ?????????? ? ???? ??? ?? ??? ???????????? ????????? ???????ç<>?? ??? ??????? ??????ç?? ?? ?? ????? ?? ????? ????? ? ???ç<>?? ??? ???????? ??? ?????????????? ?????? ?? ????ç??? ??? ???????????? ?? ???? ? ????? ? ??????? ??????????? ? ??????????? ?? ????? ??????? ??? ????????? ???????????? ?? ???????? ?? ?????? ???? ??? ?????ç<>?? ???????? ???? ???????? ?? ?????? ? ??????? ?? ????????? ? ??????? ??? ? ??????????? ?? ????? ???? ????????? ?? ????? ??????????? ??? ?????????? ????????????? ? ????í??? ?????? ?????? ?? ?????????????? ?? ????????? ????? ?? ?????? ?? ??? ??????????? ?? ???? ????????? ??? ???? ?? ?? ??????? ???????? ?????? ?????? ????? ??? ??????í??? ? ??? ??????? ???? ?????? ? ?? ?? ????????? ? ??????????? ?? ??????????? ? ???????ç<>?? ?? ???????? ? ????? ?? ???????????? ??????? ????????? ??????? ???????????? ??????????? ?? ???????ç? ?? ???????ç<>??? ???? ????????????????? ??????????? ? ???????????????? ?? ???????? ????? ???????????? ????? ??? ????ç???? ??? ??????? ?????????? ?? ??????????????? ? ?? ?? ???????? ? ?????????? ?????? ???????? ?????????? ?? ?????ç<>?? ????? ??? ?????????? ????????? ???? ????? ?????? ????? ??? ?? ?????? ????? ??????? ????? ??? ?????????? ???? ?????????? ???? ???????? ?????????????? ????? ??? ??????????? ???????? ?? ??????????? ??????? ?? ?? ?????????? ?? ??????? ?????? ????? ??? ??????????? 45 ENSINO FUNDAMENTAL 46 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ??????? ??????? ???????ç? ? ???????????????? ?? ??? ?? ?????????? ????????????? ???????? ??? ?? ??????????? ????? ??? ?????????? ?? ??????? ??????? ????? ? ???????????? ??????????? ???????? ????????? ?? ?????? ? ?? ???? ????????? ?????????? ?????????? ??????? ????? ???????? ??????????? ?? ???? ?????????? ?????????? ? ??????? ????? ?????????????? ??? ?? ??????????? ?????????????? ???????? ?? ?????????? ??????? ?????????? ? ???????? ??????????? ?????????????? ???? ?? ????????? ? ???????? ?????????? ?????????? ???????????? ?? ?????????? ???????? ?? ?????????? ?????????? ?????????? ?? ???????? ?????????? ?? ???????? ?? ??ç?? ?? ???????????? ? ???????????? ??? ???? ??? ????ç<>?? ??? ? ????????????????? ?????ç<>?? ??????? ?????????? ?????? ?????????? ? ????????? ?? ????? ?????????? ?? ????????????? ???????? ??í????? ????????? ??? ?????? ?????? ???????? ?? ??????????? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ????? ?????????? ???????????? ? ????????? ? ??????? ?? ?????????? ?? ????ç?? ?? ????? ? ???????? ?? ????ç?? ?? ???????? ??????????? ?? ????????? ???? ???????? ?? ??????? ?? ?ú????? ?? ?????? ?? ??????? ?????? ??????? ????????? ??? ? ????? ????? ??? ????? ?? ?????????? ? ?? ???? ???????????? ???????? ? ?????????? ????????? ??? ???????? ?? ?? ?????? ????? ???????? ????????? ???í????? ?????? ?????? ? ???????? ????? ?????????? ? ? ?? ???????????? ?? ????? ? ??????? ? ????????? ????? ?????????????? ???????? ??? ?????ç??? ???? ?????? ????????? ??? ? ????? ?????? ????? ? ??????????? ?? ?? ???????? ? ????????????? ????? ??????? ?? ????????ç<>??? ???????ç<>??? ??????ç<>??? ?????? ?????? ?? ???? ???????? ????????? ? ????????? ????? ?? ????????í?????? ?? ?????????????? ??? ???????? ?? ?? ?????? ? ?????? ?? ?? ?????? ?? ???? ????? ? ???????? ?ç<>??? ???? ?????????? ? ???????? ???? ?????????? ?????? ? ??????? ? ????????? ????? ? ????ç?? ?? ???????????????? ? ? ??????? ?? ?????ç<>?? ? ???????? ?? ???? ??????????? ???????????? ?????????? ????????? ? ???????? ?? ???????? ??????????? ? ?? ???????ç?? ???? ?????? ????? ?? ????? ???? ??????????? ????? ?? ??????????? ????????? ????? ? ???????? ?? ???????????? ? ???? ??ç??? ??? ???????? ?????????? ?????? ????? ? ??????? ??? ??????? ??í????? ?????? ?? ????????? ??? ???????????? ??? ???????? ? ??????????? ?? ????? ????????? ????? ?????????? ????????? ??? ? ????? ??????? ???????? ? ??????????? ???????? ???? ???????? ?? ?í<>???? ?????? ?? ?????? ?? ?????? ???? ???????? ?? ?í<>???? ?? ?????? ??? ?????? ?? ????????? ú<>??? ??????????????? ? ?????????????????? ????? ???????? ???????????? ?????????? ???????? ? ???????????? ????????? ?????????? ?? ??????? ?? ?í<>??? ? ?? ???? ??? ???????? ?????????? ? ???????? ?? ?????????ç?? ?? ?? ???????? ?????????? ??? ???????? ??????????? ??? ????? ?? ????? ?? ???????? 47 ENSINO FUNDAMENTAL 48 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>?? ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ????????ç<>?? ????????ç<>?? ??? ?????? ? ???????? ????????? ? ???????? ????ç<>??? ?????????????? ?? ????????? ?? ?????????? ????? ?? ????????????? ?? ????? ?????????? ?? ????????????? ???????????? ?? ?????????? ?? ????? ????????? ??????????? ????????? ?????? ? ???????? ???????ç????? ? ??????????? ??????? ?????????? ?????????? ????????? ????ç??? ?? ????????? ?????? ? ??????? ?? ???????? ? ??????????? ???? ????ç<>??? ?????? ??? ????????? ?? ????????ç<>??? ?????????? ????? ????ç??? ?? ????????? ???? ?? ????? ???? ???????? ? ??? ?? ?????? ???? ????????? ???? ???????ç<>??? ? ?????????????? ?????? ??? ????????? ?? ????????ç<>??? ?????????? ?? ??? ? ???????? ???? ??? ??????? ?? ???????? ? ????????? ?????????? ????????? ?????????? ???????? ?????????? ????????? ?? ????????ç<>?? ????? ??????? ???????? ??? ????????ç<>?? ?????????? ????????? ????ç??? ?????????????? ?? ????????? ?? ?????????? ????? ?? ????????????? ?? ????? ?????????? ? ????????????? ???????????? ?? ?????????? ?? ????? ? ???????? ?????????? ???????ç????? ? ??????????? ??????? ?????????? ????? ??????? ???????? ????????í<>??? ? ???????? ??????????? ?? ???????? ????????í<>??? ???????? ?? ??????????? ?? ???????? ????????í??? ? ?? ????????? ?????????? ??????????? ?? ????????? ?? ???????????? ???????????? ? ?????????????? ????????????? ????????í???? ???????? ?????????? ???????? ???? ? ? ????????? ? ????????????? ?? ????????? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ? ???????? ?? ???????? ??????? ????????? ? ?????????? ???????? ?? ??????ç<>?? ?? ?????????? ?? ????? ???????? ??? ???? ??? ????????? ???? ??? ??????? ????????? ? ??? ???? ??? ????? ???????? ?? ???????? ?????????? ? ??????í<>??? ???????? ? ????? ú??? ?? ??????ç<>?? ?? ?????????? ???? ??????? ??? ?? ???????? ?? ?? ?í??? ?? ??????ç<>?? ???? ??????? ?? ??? ?????? ??????í??? ????????? ? ??? ?? ?????? ?????ç<>??? ???????? ????????? ????ç<>??? ??????? ????? ç?? ??? ??? ???? ?????? ?? ??????????? ??? ???? ??????? ???????????? ??? ????ç?? ????????? ???? ?????? ? ??????? ?? ??? ?????? ??? ? ????? ??? ?????? ? ??????? ? ????? ????? ? ??????? ? ?? ???? ? ??????? ?? ????? ?? ??????? ??? ????ç<>?? ????????? ???? ????????? ? ?ú<>???? ?? ??????????? ?? ????? ??????? ?????? ? ????????? ? ????? ????? ?? ? ?????? ?? ???? ?? ?????? ????? ????? ?????? ???? ? ?? ?ú<>???? ?? ??????????? ?? ????? ????? ??? ????? ?? ??? ? ?? ??? ????? ??????? ?? ??? ??? ????? ????? ?????? ? ????????? ? ? ?ú<>???? ?? ??????????? ?? ????? ????? ???? ????? ?? ??? ? ???? ????? ??????? ????? ???????? ? ????????? ????ç??? ?????? ?????? ? ????????? ? ?????????? ????????? ? ??????????? ?? ??????? ??í???? ?? ????????? ?????????? ???????????? ? ?????????? ?? ?? ???? ???? ???? ? ?? ???????? ?????????? ??? ????? ? ???????? ????????? ??? ????????? ?? ??? ? ???? ????????? ?? ????????? ????? ??? ????????? ????? ?? ???????? ??? ????? ?? ???? ?????? ?? ?????? ????????? ?? ????? ??? ? ??????? ???? ???????? ????????? ??????????? ?????????? ?? ????????ç?? ?? ??????? ???? ????? ?? ?????? ????? ??????? ?? ?????????? ?? ????? ??????????????? ??????? ?? ????????? ?????????? ?? ??????ç?? ???????????? ?????????? ????????? ?????? ?????ç??? ????ç<>??? ????? ???????? ??????? ?????? ????? ??????? ??? ????????? ?? ????? ?? ??????? ?? ???????ç??? ? ??? ????ç<>?? ????? ?? ??????? ?? ???? ???????????????? ?????? ?? ?????ç<>??? ?????? ?? ??????? ? ?????????? ????????????? ? ??? ??????????ç?? ???????? ?? ?? ???? ???????? ?? ???? ?? ?? ???? ?? ???? ?????? ?? ?????????? ???????? ? ???????ç<>?? ? ?? ?????????? ?? ?? ???????? ? ?????????? ???? ? ????????? ?? ????? ???????? ? ??? ?????????? ?? ???????? ??? ???????? ??????? ???? ????????? ?? ?????? ????? ?????? ? ?????? ?? ?? ????? ?? ??? ??????? ?? ???? ?? ??????? ???? ????????? ? ??????ç?? ??? ???????? ???? ????? ? ?????? ????? ????? ?? ?????? ?????? ??????? ? ????? ???? ??????????? ??? ? ??????????? ??????? ? ???????ç?? ?? ?????????? ???????? ???? ???????? ?????? ?? ??? ?????? ??? ????? ??? ?????????? ???????????????? ?? ????? ?????? ???????????? ?? ??? ??????????? ???? ???????? ? ????? ?? ?????ç<>?? ?? ??? ????ç<>??? ??? ?????? ???? ??? ? ???????? ????? ??? ????????? ??? ?????? ??????? ??????????? ?????????????????? ???? ????????? ??? ????ç?? ?????? ???????????? ??????? ?????????? ????? ?????? ?? ????ç?? ??? ?????????????? ??????? ??? ?????????? ???????????????? ??????? ?????? ???????? ? ????? ?????? ???? ???????? ? ?????ç<>??? ? ?????? ?? ?????????ç<>?? ?? ?? ??????? ??? ??? ???????????? ?? ????? ?? ?????????? ????? ???????? ????? ?? ??????????????? ??? ???????? ?? ???????????? ?? ????????????? ????????í???? ? ??????? ???????? ? ??????????? ?? ??????? ????????í??? ç??? ? ?????ç?? ???????? ?? ???????ç?? ?? ?????? ? ???????? ? ??? ???? ???????? ??? ?????? ?????? ?? ????? ???????????? ? ????????? ????????? ????? ????? ??? ????????? ?? ???????? ?????????? ????????? ?? ????? ??? ??????? ??? ???í???? ?? ?????ç<>?? ?????? ? ?????ç<>?? ?????? ???????? ????????? ? ????????? ??? ????????? ??? ç<>?? ??? ???????? ?? ????????? ???? ? ?????? ?? ?? ?????? ?? ??????? ? ??????? ???? ??? ?í???? ????? ???? ??? ????????? ???? ???????? ????????ç??? ????? ? ?í ?????????? ???????????????? ? ??????????????? ?? ???????????????????? 49 ENSINO FUNDAMENTAL 50 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ??????? ??????? ???????ç? ? ???????????????? ?? ??? ?? ?????????? ????? ??????? ? ???????ç? ?? ???????ç<>?? ???????? ??? ?? ??????????? ????? ??? ?????????? ?? ??????? ??????? ????? ? ???????????? ??????????? ???????? ????????? ?? ?????? ? ?? ???? ????????? ?????????? ???????????? ???????ç ???????? ????????????? ? ??? ???????? ?? ?????????????? ?? ????? ??????????? ? ????????? ??? ?????????????? ???????????? ? ???????? ? ? ?????? ?????????? ?????????? ?? ????? ?? ????? ???????? ??? ??? ??????????? ?? ????ç?? ???????? ? ?? ?????? ??????????? ?????????? ???????? ???????????? ?? ???í????? ?? ? ?????? ???????????? ???????ç? ?? ????????? ???????? ?????????? ???????? ???????? ????? ???????ç? ? ??????????? ???????????? ?? ??? ??? ????????? ????????? ??? ?? ??????????? ?????????????? ??? ??í???? ??? ?í???? ???????? ?????????? ? ???????? ??????????? ?????????????? ???? ?? ????????? ? ???????? ?????????? ?????????? ???????????? ?? ?????????? ???????? ?? ?????????? ?????????? ??????? ? ????????? ??????????? ??????ç??? ??????????? ? ?????? ??? ??????? ?? ?????? ?? ???????ç<>?? ??????????? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ? ??????????? ????? ?????????? ? ??? ? ????? ????? ? ???????? ??? ????? ???????? ?????????? ??? ????????????? ???? ??????? ????????? ?????? ?????? ???????? ????????????? ???? ?????? ????????? ??? ? ????? ????? ??????? ????? ? ??? ??????????? ??? ????? ???????? ?????????? ????? ? ???????? ?? ????????? ??? ? ????? ?? ???? ???????? ?????????? ?? ????? ??????? ???? ???????????? ???????ç<>???? ??? ???????? ?????????????? ??? ?????? ????? ?????????? ?????????? ??? ? ????? ?????????? ?? ????? ?? ????? ???????? ?????? ??????ç<>?? ????????? ?? ??????????? ??? ??? ???????? ?? ?????????? ????ç ??????? ????? ???????? ??? ???? ??????? ????? ?? ?????? ?? ?? ???????????? ????? ????? ?? ????ç?? ???????? ???? ? ????????? ???????????? ?? ???????ç<>??? ???????? ??? ????? ??? ???????? ?ú<>??????? ??? ???????? ??????? ??? ????? ?? ????? ????????? ?? ????? ?? ????? ???????? ??????????? ????????? ?? ?????? ??????????? ????????? ??? ? ????? ????? ???????? ? ???????? ?? ?????? ? ???í????? ?? ??? ??? ????? ??????? ? ?????? ???????????? ????????? ????? ???? ???????ç???? ???? ??? ??????? ?? ?????? ????? ???????? ??? ???? ???????????? ???????????? ????????? ??????????? ?????? ???í<>?????? ??? ???????? ???????????? ???????? ??? ????? ??? ?????????? ???? ???????? ? ?????ç<>?? ??? ?????í????? ?????????? ????? ?????????? ? ??????? ????? ???????? ?? ???????ç? ? ??????????? ??? ??? ??????????? ?????? ?????????? ????????? ????????? ???? ????? ??????? ??????? ??????? ??????ç<>?? ?? ????? ?? ???????? ??????? ??????ç<>?? ???????????????? ?? ???????ç<>???? ?????? ? ????? ?? ???????? ??? ??? ??? ??????? ? ?????????????? ?????? ??????? ?????????? ????? ?? ???????ç?? ??? ???????? ?????????? ?? ????????ç<>?????????? ?? ??????????? ???? ???????? ?????? ?????ç<>?? ? ??????? ??????????? ??? ???????? ? ?????? ?????????? ?? ?????? ? ?? ???? ? ??????????? ????? ?????????? ? ??? ? ????? ????? ? ???????? ? ??ç<>? ??????? ??í???? ?? ?????? ?? ???????ç<>???? ???? ?? ???????? ?????? ?????? ?? ????????ç<>?? ???? ???????? ?????????? ???? ????????í?????? ? ???? ? ???????ç<>?? ? ?????????? ??? ?????????? ???????? ?? ???????? ?????????? ????????? ?????? ??? ???????? ??????????? ????? ?? ???? ?? ?????íç<>?? ????? ?? ???????? ??????????? ? ?? ????????? ???????? ???? ????????? ??? ???????? ????????? ?? ??????? ????????? ? ?????????? ? ??????ç? ??? ???????? ??? ?????????? ?? ????????? ??? ???????????? ? ?????????? ?? ??? ??????ç?? ?????????????? ??? ?????????? ?? ????????? ??? ???????? ?????????? ?? ????????? ??? ?????????? ??? ?? ??? ???????????? ? ?????????? ? ???????? ?? ?????????? ??? ??????????? 51 ENSINO FUNDAMENTAL 52 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>?? ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ????????ç<>?? ????????ç<>?? ?????? ?????? ? ??????? ????????? ? ???????? ????ç<>??? ?????????????? ?? ????????? ?? ?????????? ????? ?? ????????????? ?? ????? ?????????? ?? ????????????? ???????????? ?? ?????????? ?? ????? ????????? ??????????? ????????? ?????? ? ???????? ???????ç????? ? ??????????? ??????? ?????????? ?????????? ????? ????ç??? ?? ????????? ???? ?? ????? ???? ???????? ? ??? ?? ??????? ? ?????? ???? ????????? ???? ???????ç ?????? ??? ????????? ?? ????????ç<>??? ???????? ??? ????????ç<>?? ?????????? ????????? ????ç??? ?????????????? ?? ????????? ?? ?????????? ????? ?? ????????????? ?? ????? ?????????? ? ????????????? ???????????? ?? ?????????? ?? ????? ? ???????? ?????????? ???????ç????? ? ??????????? ??????? ?????????? ????????? ? ?????????? ???????? ?? ??????? ?????????? ???? ????????? ???? ????????? ?????????????? ?? ??????? ?? ??? ????????? ?? ????????ç<>?? ??????? ?? ???????? ????? ??????? ???????? ????????í<>??? ? ???????? ???????ç? ??????????? ???????? ?? ??????????? ?? ???????? ????????í??? ? ?? ????????? ?????????? ??????????? ? ????????????? ?? ???????? ? ?????? ??????? ????????????? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ?????? ? ??????? ????? ??? ?????? ???? ??????????? ??? ???? ?????? ?? ???????ç<>???? ???? ??? ???????? ????????? ????????? ?? ??????????? ????? ?????????? ???????? ??? ???????????? ? ????????? ?? ?????????? ?? ????????ç<>??? ?????? ??? ?????????? ??? ???????? ??????????? ??????? ? ??????????????? ?? ???????? ? ???????? ?????? ??? ?????? ? ?? ????? ??? ????????? ??????????? ????????????????? ???????? ?? ??????? ??? ???????? ??????????? ?? ????? ???? ????????? ?? ????????? ???? ????????? ?? ??????? ?? ?? ???? ???????? ???????? ?? ??? ?????? ? ???????? ?? ?????? ?? ?????? ????????? ?? ????????? ???? ????????? ?? ????? ?? ??? ?????? ???? ?????? ???????????? ??? ????????? ?? ????? ?? ??????? ?? ???????ç??? ? ??? ????ç<>?? ????? ?? ??????? ?? ç<>??? ?????? ?? ??????? ? ?????????? ????????????? ? ??? ??????????ç?? ???????? ?? ?? ???? ?????????? ???????? ? ???????ç<>?? ? ?? ?????????? ?? ?? ???????? ? ?????????? ???? ? ????????? ?? ????? ???????? ? ??? ?????????? ?? ???????? ??? ???????? ??????? ???? ????????? ?? ?????? ????? ?????? ? ?????? ?? ?? ????? ?? ??? ??????? ?? ???? ?? ??????? ???? ????????? ? ??????ç?? ??? ???????? ???? ????? ? ?????? ????? ????? ?? ?????? ?????? ??????? ?????????? ???????? ?? ??????? ???????? ????????? ???????? ??? ??? ?????????? ???? ?????????? ?? ??????? ????? ??????? ?? ?????? ?????????????? ?? ?????? ?????? ????? ?? ????? ???????? ???? ???? ?? ????????? ??? ?????? ??????ç<>??? ???? ??? ???????? ? ??????? ?? ?????????? ?? ??????ç<>??? ?? ????????? ???? ?? ??????????? ?? ???????? ????????? ? ???????? ? ????? ú??? ????????? ???? ???????? ????? ??? ?????????ç<>?? ???????? ?? ??????? ?????? ????????? ??? ???????? ?? ??????ç<>???? ??? ??? ??????? ??? ??????????? ?? ??????? ?? ??????? ? ?? ??????ç<>??? ????í<>???? ?????????? ??? ??????? ??? ?????????? ??????? ? ????????????? ?? ?? ???? ?????????? ?????????? ??????????? ??????? ????????? ? ?????? ?? ??????? ?? ???? ????????? ???????? ?????????? ?? ???????? ??? ????????? ??????? ??? ????? ?????? ?????? ? ???????????? ??????????? ??? ???? ?? ?????? ?? ??????? ???? ??????? ?? ?????????? ? ?????? ????????? ???????????? ?????? ??????? ?? ???? ?? ??? ????? ?????? ?? ??????? ????? ????????? ? ?? ?????????? ? ?? ??? ??? ?????? ???? ??? ?????? ???????? ?? ??????? ???? ?í???? ?????? ????????? ???????? ???????? ?????????? ??????????? ????? ??????? ???????? ???? ?? ??? ????? ?? ??????? ? ?????? ?? ???????? ??????????? ???? ? ????? ?? ????? ???? ?????? ?? ????? ???????? ?? ????? ????? ?????? ?? ????? ?????? ?????? ????? ????????????? 53 ENSINO FUNDAMENTAL 54 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>?ºA<>??(<>????I??AÇÃ<>?) ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ????? ??????? ???????? ????????í<>??? ? ???????? ??????? ???????ç? ??????????? ??????? ???????? ?? ??????????? ?? ???????? ????????í??? ? ?? ????????? ??????? ?????????? ???????? ???????? ?? ??????????? ???? ????????????? ? ??????????? ?? ?????? ??????? ??????? ???????ç? ? ??????????????? ? ?? ??? ?? ?????????? ?????????? ??????? ? ????????? ???????? ??? ?? ??????????? ????? ??? ?????????? ?? ??????? ??????? ????? ? ???????????? ??????????? ???????? ????????? ?? ?????? ? ?? ???? ????????? ?????????? ???????? ????????? ?????? ?? ????????? ????????? ???????? ????ç???? ?????????? ??????? ??????ç<>??? ? ???????ç??? ???í?????? ???????????? ??? ??????? ?? ????? ?????????????? ????????? ??????? ????????? ?? ????? ?? ????????? ?????????ç?? ???????? ?? ???????? ?? ???????ç?? ?? ??? ???????? ?????? ??????? ???????? ?? ????????? ?????? ? ?????? ??????? ?? ???? ??????? ?????????? ????? ?? ???????? ?????ú<>?? ?? ???? ???????? ????????????? ???????? ?????? ???????????? ? ???????? ???????? ? ?? ??? ?? ??????? ??? ?? ??????????? ?????????????? ????????? ?? ???????ç<>?? ?????????? ? ???????? ??????????? ?????????????? ???? ?? ????????? ? ???????? ?????????? ?????????? ???????????? ?? ?????????? ???????? ?? ?????????? ?????????? ??????? ? ??????????? ????????????? ? ?????????? ?? ???????ç<>?? ?? ???? ?????????? ????????? ????? ????? ?? ?????????? ? ????????? ???? ???? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ? ??????????? ? ? ???????? ?? ????? ??? ???????? ? ???????? ????í??? ???? ?????? ?????? ???? ? ?????? ? ???? ?? ???????? ??????????????? ? ????? ???? ??????? ???? ???????????? ???????ç<>??? ??? ???????? ? ????????ç?? ????? ?í????? ?????????? ??????? ?? ?????? ?? ??????? ???? ????????????? ??? ? ??????? ?? ???????? ? ??? ??????? ??????? ? ??????????? ???? ?? ???????? ???? ??? ???? ??????????? ??? ???????? ? ????? ???? ?????? ? ???????? ??? ???????? ?????? ??????? ?? ??????ç???? ??? ???????????? ? ???????? ?? ???????????? ??? ???????? ?????? ?????????? ??????? ?? ??????????? ???? ??? ?? ?????????? ????????? ?????? ? ?????? ? ??????? ????????? ?????????????? ??? ?? ???????? ??? ç<>??? ?????????????? ??? ?????? ??? ???????? ?? ????ç<>?? ? ????? ???? ?????? ? ???????ç<>??? ????????? ??? ???????? ??? ?????????? ? ????? ????????? ?? ???????????? ??? ???????? ?? ????????ç<>?? ?? ???????ç<>??? ????????? ??????? ? ??????? ?????? ???????? ????????? ??? ? ????? ??????? ???????? ???????? ???? ???????? ????????? ??????? ?? ??? ?????????? ???? ??? ??????? ?? ????????? ???????ç<>?? ?? ???????ç<>??? ?????????ç?? ?? ????????? ???? ?? ??? ?????? ?? ??????? ???????? ????ç<>??? ? ????? ?????????? ç<>??? ???? ????????? ?? ??? ?????? ?? ??????? ??? ???????? ?????? ?? ????? ?? ?? ??????? ??????? ?????? ???? ????????? ???? ??????? ?????????? ????? ?????????? ??? ? ????? ????? ???????? ???????? ?? ???????? ??????ç<>??? ??? ??????????? ?? ????? ?????????? ???????????? ?????? ????ç ??? ?????? ?? ???????? ????? ???? ??? ??????? ?? ???? ????????? ?? ??ú??? ?? ????????? ??????????????? ??????????? ?????? ??????? ?????????? ? ?????????? ?? ????? ????????? ? ?????? ??? ????ç?? ???????????? ? ?? ???????? ??????????????? ?????????? ??? ???????? ?????????? ?? ?????? ????? ?? ????????? ??? ????????? ?? ??????? ? ?? ??? ??????? ????? ? ??????? ??????????? ????? ????????? ??? ??????? ?? ????????? ?????? ? ??????????ç<>??? ???? ?? ????? ????? ?????????? ????????? ??? ? ????? ????? ??????? ????? ? ?????? ?? ??????????? ????? ??????? ? ???? ???????? ?? ?????????? ??????????????? ???????????? ? ?????? ???? ??? ??????? ????? ?? ?????? ?? ??????????? ?????????? ? ???? ???? ?????????? ???????? ????? ???????? ???? ???????? ?????? ?? ?????? ?????? ??????? ??????? ????????? ?? ?????? ?????? ??? ??????? ?????????? ???????????? ???? ?????? ? ???? ???????? ?? ????????? ?? ??? ??????? ????????? ??? ? ????? ????? ???????? ???????? ???? ???????? ?? ?????? ????????? ?????????ç???? ???????? ?? ?í<>???? ?????? ????????? ?? ?????ç<>??? ?????????? ?? ????????ç<>??? ???? ????? ?????ú<>??? ???????? ???????????? ? ??????? ??? ???????? ????????? ??? ???????????? ? ?????ç ?????????? ???????? ???????????? ? ???? ????? ??? ???????? ?????????? ????? ???????? ?? ?ú????? ? ????? ?? ???? ??? ?????????? ????? ??????? ??????? ?? ?ú????? ? ????? ? ????? ? ??????? ?? ????????? ????? ?????????? ? ????? ???? ? ??????????? ?? ??????? ? ???????? ????? ? ????? ?? ???????ç<>?? ??? ??????? ?? ?????????? ???????? ??í???? ?? ????????? ?????????? ?? ? ???í????? ?? ??? ?????????????? ??? ??????????? ? ??????????? ??? ???? ???????????? ? ?????ç?? ????? ???????ç<>?? ç<>??? ???????? ? ??????? ?? ??????? ? ???????? ???????????? ???????????? ?? ??? ?? ????? ?? ???????? ???????? ??? ???????? ??????????? ??? ???? ????? ????????????? ???????ç<>??? ?????? ? ??????????? 55 ENSINO FUNDAMENTAL 56 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ?????????? ????????????? ????????ç<>?? ????? ?? ????? ????????? ? ???????? ????ç??? ?????????????? ?? ????????? ?? ?????????? ????? ?? ????????????? ?? ????? ?????????? ?? ????????????? ???????????? ?? ?????????? ?? ????? ????????? ??????????? ????????? ?????? ? ???????? ???????ç????? ? ??????????? ??????? ?????????? ?????????? ?????????? ???????ç<>???? ???????????? ?? ????ç<>??? ??????????? ? ?????????? ???? ????ç?? ? ?? ?<>???? ?? ?????? ????????? ?? ????????ç<>?? ?????????? ???????? ?????????? ??? ???????? ??????ç<>??? ???????????? ?? ??????ç<>?? ? ?? ????ç ????????? ?? ????????ç<>??? ?????????? ????????? ??? ???????? ? ????ç<>?? ?? ?? ????????? ??????????? ? ???????? ??? ?????????? ? ????ç<>?? ????????? ??????????? ?? ????ç?? ?? ????????? ?????????ç?? ???????? ?????????? ??????????? ?? ???????ç?? ??????????ç<>??? ??????????ç?? ? ??ú<>??? ???? ????????? ? ????ç?? ?? ?????????? ?????????? ????????? ????ç??? ?? ????????? ?????? ? ??????? ?? ?????????ç<>?? ? ??????????? ???? ????ç<>??? ?????? ??? ????????? ?? ????????ç<>??? ??????????ç?? ?????????? ?????????? ?? ???????? ?? ??????? ??????????? ?????????? ???? ? ??????ç?? ?? ?????????? ??? ???? ?? ?????????? ????????? ???í????? ?????? ? ????????????? ? ?????ç?? ?? ???????? ???? ??? ????ç<>?? ????? ??????? ? ??í??? ?????????? ???????? ?????????? ????? ???????????? ???????????? ?? ?? ????? ????????? ???????????? ?? ????????ç?? ? ???????ç?? ????? ????? ? ????? ?? ????????? ???? ???????? ?????? ??????? ??? ?? ????????? ???????????? ???? ???????? ? ?????????? ?? ????? ?? ????? ?? ????? ????????? ??????AÇÃ<>?/<>?????A?A-<>?ºao<>?ºA?? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ???? ????????? ??? ????? ?? ???? Á? ?? ?? ???????? ?????????? ?? ?? ??????? ?????? ?? ??????? ?? ? ????????? ? ??? ?????? ???? ???????? ? ????? ??? ?????? ??? ?????? ?? ??? ?????? ???????? ?? ?? ????? ?? ?????? ??? ??????? ? ? ????????? ? ?? ?ú<>????? ???? ????????? ??? ????? ?? ???? Á? ?? ?? ???????? ?????????? ?? ?? ??????? ?????? ?? ??????? ?? ? ????????? ? ??? ?????? ???? ???????? ? ????? ??? ?????? ??? ?????? ?? ??? ?????? ?????????? ?? ????? ?? ?????? ??? ??????? ? ? ????????? ? ?? ?ú<>????? ??????? ?????????? ?????????? ?? ????????ç<>?? ??? ????? ??? ?????? ???? ????????? ?????????? ?? ?????????? ?í<>???? ?? ??????ç<>??? ???? ?????????? ???????? ?????????? ? ???????? ??????????? ????? ??????? ??? ?? ???? ?????????? ????? ??? ?????????? ???? ????? ????????? ???????? ? ????? ?? ????? ?? ??? ????? ?? ??? ???? ?????????? ? ???????? ?? ? ????????? ???? ????? ?? ????? ?? ???????? ç?? ?? ???????? ??????????? ?? ?????????? ????????????? ??? ? ???????? ? ?????? ??? ??????ç<>?? ????? ????????? ?? ??? ????????? ?? ????????ç<>??? ? ????? ??????? ???????? ??? ? ???? ?????????? ? ? ???????ç?? ?? ?????????? ????? ??? ? ????? ???? ??? ? ?????? ????????? ?? ?????? ?? ?????? ?? ?????????? ??? ??? ????????? ?? ?? ???? ?í??? ?? ??????ç<>?? ???? ? ???????? ? ?????????? ??????????? ?? ???????? ???? ??? ??? ? ???????? ?? ????? ????? ?? ?????? ????? ? ?????? ?????? ?? ??????? ?? ????? ?????????? ??? ????? ??? ????? ?? ??????? ?? ? ????? ??????? ?????? ????? ??? ??? ?? ??? ?? ? ???????? ????? ??? ?? ??? ????? ??? ?? ?? ?? ?????? ?????? ??????? ? ???????? ????? ? ???????? ?? ?? ?? ?? ????? ?? ??????? ?????????ç?? ? ??? ??? ?????????? ???????? ?? ??????ç<>?? ?? ?????????? ???? ?? ???????? ? ???????? ?? ????????????? ?? ????? ??? ?????????? ?????????????????? ? ????? ????ç<>??? ??? ?????????? ???? ????????? ? ????ç<>?? ?? ???????? ????????? ??????? ????????? ?? ?????????ç?? ???? ???????? ??? ?????? ????????ç?? ? ?????????ç<>?? ?? ???????? ? ?? ????ç??? ????????? ? ???????? ?? ?????? ???????? ??? ???????? ?????????? ?? ????ç??? ??? ???????????? ?? ?????? ?????????? ???????? ? ???????? ?? ???????? ??????? ?? ???????????? ?? ???????? ?????? ???????? ???????? ?? ???????ç<>??? ??? ???? ?? ?????ç<>??? ????? ??????? ?????????? ?????????? ?? ????? ?????? ???????? ? ???????? ?? ???????? ??? ???? ?? ???????????? ?? ???????? ???í????? ????????? ???????????? ?????????? ???????????? ???????? ????? ?????? ??? ?? ?????ç<>??? ????? ??????? ?????ç<>??? ?????????ç<>?? ?????? ???????? ????? ?? ????ç??? ? ?????ç?? ?? ?? ???????? ?? ?? ???????????? ????? ??? ?? ????? ?? ???????? ??????????? ????????????????ç<>???? ? ???? ? ???? ?? ??í??? ???? ? ????ç?? ?????? ??? ????? ??? ???????? ? ??í??? ? ???????? ???? ?Ã? ? ?????? ????ç??? ?? ?????????? ? ??? ?????? ? ??? ? ?????????? ???? ??????????? ? ???? ???? ? ????????? ????????? ???? ????????? ?? Á? ?? ?? ???????? ?????????? ?? ?? ??????? ?????? ?? ??????? ?? ? ????????? ? ??? ?????? ???? ???????? ? ?????? ?????????? ?? ????? ?? ?????? ??? ??????? ? ? ????????? ? ?? ?ú<>????? ??????????? ?? ????????? ? ??? ????ç?? ????????? ??? ??????? ?????? ?????????? ?? ?? ????????? ??? ???????? ?? ????????? ú<>????? ??????? ???? ???????? ???? ???????? ??? ?? ?ú<>????? ???? ??? ?? ?????????? ?? ?????????? ???? ????????? ?? ????????? ?? ????? ????????? ? ?????????? ??? ????? ?? ???????? ?? ?????????? ????? ????? ??? ???????? ?? ????????? ?? ?????????? ?? ?????????? ???????? ?????????? ?????????? ?? ???????? ?? ???????? ? ???? ?? ?? ????? ???? ??? ?? ??????? ?? ???? ? ?? ?????? ?? ??? ??? ????? ?? ????????? ???? ???????? ? ???? ?? ???????? ?????????? 57 ENSINO FUNDAMENTAL 58 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ???? ?????? ?? ???????????? ?????????? ????? ??????? ????????????? ? ??????????? ?? ????? ??????????? ?? ??????????? ?? ????? ???????? ???? ?? ????? ??? ???????????? ??????????? ? ???????????? ?????? ???????????? ??????????????? ???????????? ???????? ?? ???????ç? ???????????? ?????????? ???????? ? ???????? ?? ??????????? ?? ç<>?? ? ???????? ?? ????ç??? ??????????? ?? ??????? ??????? ?? ?ú??????? ????????????? ? ?????????í?? ?? ???????? ?????? ?? ????? ?????????? ??????????? ? ???????? ?????????? ?????? ?? ?????????? ?????????? ????????? ? ????????? ????????? ?????????? ? ?????????? ???????? ????????í<>??? ? ???????? ??????????? ?? ???????? ????????í<>??? ???????? ?? ??????????? ?? ???????? ????????í??? ? ?? ????????? ?????????? ??????????? ?? ????????? ?? ???????????? ?????????????? ????????????? ????????í???? ???????? ?????????? ???????? ???? ? ? ????????? ? ????????????? ?? ????????? ??????? ??????? ???????ç? ? ???????????????? ?? ??? ?? ?????????? ?????????? ??????? ? ????????? ???????? ??? ?? ??????????? ????? ??? ?????????? ?? ??????? ??????? ????? ? ???????????? ??????????? ???????? ????????? ?? ?????? ? ?? ???? ????????? ?????????? ?????????? ??????? ? ????????? ??????????? ?? ?? ????????? ?? ???????? ???????? ???????????? ? ????? ? ? ????????? ??? ?? ??????????? ?????????????? ?????????? ??????? ? ???????????????? ?????????? ? ???????? ??????????? ?????????????? ???? ?? ????????? ? ???????? ?????????? ?????????? ???????????? ?? ?????????? ???????? ?? ?????????? ?????????? ???????? ? ??????? ?? ?????????? ?? ?????????? ????????????? ???????????? ? ??????? ?? ?????ç<>?? ??? ???????? ??? ???? ???????? ??????? ? ????????????????? ??????AÇÃ<>?/<>?????A?A-<>?ºao<>?ºA??(<>????I<>??AÇÃ<>?) ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ? ???????? ?? ??????????? ?? ????? ??????? ?? ??????? ? ???????ç<>?? ?? ????ç?? ???? ??? ??? ???? ???? ?????????? ??????? ??????? ?? ???? ?? ????????ç??? ????? ????ç?? ??? ???????????? ??????? ?? ???????? ????????? ??? ?????????? ????????????? ??????????? ? ???????ç<>?? ? ????????? ?? ???????? ?? ??? ????????? ????????? ??? ??????? ?? ??????????? ?? ?????? ????ç?? ?? ???????ç<>??? ????? ??? ç?? ?????????? ???????????? ?? ???? ?? ?????? ???????? ?? ?????? ???? ???? ?????? ???????????? ?? ???????????? ?????? ??? ????? ?? ????ç?? ?? ????? ? ???????? ?????? ????? ???????????? ? ?????????? ?????? ??? ????ç? ?? ????? ? ?? ?? ??????? ??????? ? ??? ???????? ? ????ç?? ?????? ???? ??? ???????? ???? ? ???????? ????? ?? ??????? ?????? ?????????? ?????ç???? ? ????????????? ?? ????? ? ?????????????? ????????? ??????? ?? ???????? ?? ???????? ????? ????????? ?? ???????? ??? ??????? ???????????? ?????? ?????? ??????? ? ??????????? ?? ??????? ??????????? ??????????????? ????? ???????? ????? ??? ???????????? ? ?? ?? ???? ????? ????? ?????????? ?? ????? ????????? ??????????? ?? ???????? ????? ??? ??????????? ???? ???????? ? ????ç? ??????? ?? ??????? ??????????? ???????? ?? ??????? ?í???? ???? ??????? ?? ??????? ?? ???????? ? ???????? ?ç<>??? ?? ????????ç??? ??? ???????? ??????? ?????????? ????????? ??? ?? ????????? ? ????? ???? ??????????? ??? ? ??????????? ??????? ? ???????ç?? ?? ?????????? ???????? ???? ???????? ?????? ?? ??? ????? ?????? ???????????? ?? ??? ??????????? ???? ???????? ? ????? ?? ?????ç<>?? ?? ??? ????ç<>??? ??? ?????? ???? ??? ? ???????? ????? ??? ????????? ??? ?????? ??????? ??????????? ç<>?? ?????? ???????????? ??????? ?????????? ????? ?????? ?? ????ç?? ??? ?????????????? ??????? ??? ?????????? ???????????????? ??????? ?????? ???????? ? ????? ?????? ???? ???????? ? ?????ç<>??? ? ?????? ?? ?????????ç<>?? ?? ?? ??????? ??? ??? ???????????? ?? ????? ?? ?????????? ????? ???????? ????? ?? ??????????????? ??? ???????? ?? ????????í<>???? ? ??????? ???????? ? ??????????? ?? ??????? ????????í??? ???? ?? ??????ç<>??? ? ?????ç<>?? ???????? ?? ???????ç?? ?? ?????? ? ???????? ? ??? ???? ???????? ??? ?????? ?????? ?? ????? ???????????? ? ????????? ????????? ????? ????? ??? ????????? ?? ???????? ?????????? ????????? ?? ????? ??? ??????? ??? ???íç<>?? ?????? ? ?????ç<>?? ?????? ???????? ????????? ? ????????? ??? ????????? ??? ?????? ?? ????????ç?? ??? ???????? ?? ????????? ???? ? ?????? ?? ?? ?????? ?? ??????? ? ??????? ???? ??? ?í???? ????? ???? ??? ????????? ???? ???????? ????????ç??? ????? ? ?í ?????????? ???????????????? ? ??????? ????? ?????????? ? ?????????? ???????? ?? ?????? ?? ????????ç?? ?? ????????? ?? ??????? ?? ?????? ?? ????? ???????? ???????????? ? ???????? ?? ???????? ? ???????? ?? ???? ???? ? ????? ?????? ?????????? ??? ? ????? ????? ??????? ????? ?? ????????????? ?? ??? ??????? ??????? ???? ??????? ? ????????? ?????? ????????? ?? ??????? ?????? ?? ??? ??? ???????????? ?????ç??? ?? ???????? ????????????? ?? ???????? ???????? ? ?? ?????? ???????? ????? ??í??? ???????? ?? ????? ? ?????ç?? ??? ???????? ???? ????????? ??????? ?? ????? ?????????? ???? ? ????? ?????????? ? ??????? ????? ? ??????? ? ???????? ?? ??? ? ?????ç<>?? ?? ?????????? ??? ?? ????? ?????????? ?????? ????????? ??? ? ????? ???????ç? ? ?????? ?? ?????ç ?????? ? ?? ???????? ?? ???? ????????? ? ????????? ?????? ???????? ?? ???? ??? ????????? ?? ???????? ?? ??????????? ??? ?????ç<>?? ? ??? ????????? ???????????? ??????? ?? ??????? ???? ????? ?? ??? ????? ??????? ? ????? 59 ENSINO FUNDAMENTAL 60 COMPUTAÇÃO 62 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>???I???É?I? ??????????? ?????Í???? ?????????? ??????????? ?? ?????????????? ? ?? ??????? ?? ???????ç?? ???? ???????? ?????????? ????? ?? ?????? ?? ??????????? ?????? ?? ?????????? ???????? ? ?????????? ????ç??? ?????????????? ???? ???????? ???í???? ?? ????????????? ???????????? ?????????? ????????? ?????????? ???????? ? ????????? ? ????ç<>?? ?? ????????? ??? ???? ?? ?????????ç?? ?? ?????? ?? ????ç??? ??????????? ?????????? ???????? ? ????????? ? ????ç?? ?? ????????? ??? ???? ?? ???????????? ?????????? ???????? ?í<>???? ?? ??????ç<>?? ????? ? ?????????ç<>?? ??? ? ??????????ç??? ?????????? ?????????? ? ????????????? ??? ?????????? ?? ??? ??? ???????? ?? ??????? ?? ???????? ???? ????? ?? ?????ç<>??? ????ç? ?? ??????? ? ???????? ????? ??????? ?????????? ?????????? ? ???????? ?? ????????????ç<>?? ???? ??? ????? ?? ??????????ç?? ?? ???????ç<>?? ?? ?????????? í?? ???? ?????? ??????????? ?????????? ?????????? ?? ??????? ?? ???????ç?? ???? ??????????? ? ??? ???? ?? ??? ??? ????????????? ???????? ??? ??????????? ??????ç?? ?? ?????????? ?????????? ??????? ???????? ??????? ?? ?????????ç<>?? ?????????? ????????í?????? ? ???????? ??????????? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ???????????? ??? ???? ?????????? ?? ??? ????? ?????????? ????? ? ?????? ???????????? ????? ????? ????? ??????????? ?????????????? ???? ??????? ??? ???? ???? ???? ???????? ???? ??? ?????????? ? ????? ?? ??????? ?? ???????????? ???? ???? ???? ??????????? ??????? ????????? ? ???????ç<>?? ?? ????ç<>?? ??????? ?? ???????ç<>?? ??????????????? ?? ???????? ? ??? ????????? ??? ?????? ????????? ?? ????????????? ? ????? ???????? ?? ????????????? ?????????? ?? ????ç??? ??????????? ???????ç<>?? ?? ??????????? ?? ?????? ??? ?????????? ?? ????????ç<>?? ????????? ??? ?? ?????? ???? ???????? ????ç??? ?????????????????? ??????? ???? ???????? ?? ?????????? ?? ????????? ????? ???? ????????? ??? ????ç?? ?????? ?í<>???? ?? ??????ç<>?? ?????????? ???????? ?? ?????ç<>?? ??? ??????????? ?????????ç<>??? ??????? ? ??????????ç?? ??????????? ?????????? ?????? ???? ????? ? ?????ç<>?? ?? ??????? ???????? ?? ?? ????????? ? ????????? ???????????? ?? ??????????????? ????????? ??? ?????? ?? ??????? ???????? ??????????? ???????????? ??????????? ????????? ??????????? ?? ???????? ??? ?????? ?????? ???? ?? ????????? ? ?????? ?? ????ç? ????? ???? ?í<>???? ?????????? ?? ???????? ?? ?????í???? ?? ???????????? ?? ??????????? ???????????? ?? ?????????? ??????? ?? ???ç<>??? ??? ????????? ? ??????? ?? ???????? ??????? ????ç<>?? ???????? ??? ??????????? ????? ??????? ??? ?????????????? ??? ???ç ????????????? ?????í??????? ?????????????? ? ?????????? ???????????? ??? ???????? ??? ?? ????????? ??? ??????? ?? ????? ?????????? ? ???? ???????? ??? ?? ??? ??????? ?? ????? ???????????? ???? ???? ? ????????? ?? ???????? ???? ?????? ???????? ?? ??????????? ?????? ?? ??????? ???????? ?? ????ç?? ????? ?? ??????? ?? ???? ?? ??? ???????????? ????????? ??? ??? ????ç?? ?????í????? ???????? ?????????? ?????? ?? ????????? ??? ????ç??? ????????? ??? ??? ????? ????? ???????? ?? ?????ç<>??? ?? ???????? ??????? ?? ?????????? ????? ?? ??? ??????í??? ?? ???????? ??????????? ????????? ??? ????? ?? ?????ç<>?? ???????????? ??????? ?????????? ? ?????í?????? ??????? ???????? ?? ??????????? ????? ??? ???? ??????ç<>?? ?? ?ú<>????? ??????? ???????? ?? ???? ?ú<>????? ?????? ????????? ?? ????? ??? ???? ?? ?? ?í<>?????? ??????? ????????? ????????? ??? ????????? ?? ????? ?????? ?????????? ???? ?? ????? ????????????ç<>??? ??? ????? ?? ???? ????? ????????? ????? ???? ???í<>????? ??? ????? ??? ?????????? ?? ???????? ?????????? ?? ????? ?? ????? ???????? ? ???????? ? ?????????? ???? ??????????? ?? ??????? ?? ??? ???? ??? ????????? ??? ????????? ?? ?????????? ??????? ?? ????????????????? ???????ç?? ?? ??????? ?? ?? ??????? ??????????? ??????? ?? ????? ?????? ??????? ?? ?????ç<>??? ????? ??????? ????? ?? ???????? ??? ?????? ?? ????? ???????? ????????? ???????? ?????? ???? ????? ?? ?????? ???????? ?? ??? ????? ?????? ??????? ????????? ??? ??? ??? ????ç?? ?????????????? ? ??????? ???????? ? ? ???????? ?? ??????? ? ?????????? ?? ??? ????ç?? ???? ???? ???????? ??????? ? ?? ????????? ??????? ?? ???????? ???????? ???? ?? ????????? ?????? ????????? ???????? ??????????????? ??? ????ç<>?? ??? ????????? ??? ???????? ?????? ????????? ??? ????????? ?? ????? ???????? ???? ????????? ??????? ?????? ? ??????????? ?????? ????ç<>?? ?????? ??? ????????????? ??????? ????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ???????? ? ??? ? ?? ???????? ? ? ???????? ??? ?? ???????? ???? ?? ??????? ??? ?????????? ?? ????ç<>?? ????????????? ???? ? ???????? ?? ?????? ? ??? ??? ? ????í<>??? ????????? ?? ???????? ??? ??? ??????? ?? ????????? ???? ?????????? ?? ? ?????ç<>?? ?????? ????????? ??????????????? ???????? ??????? ????? ???????? ?? ?? ??????? ???? ? ???????????? ??????? ? ??????? ??? ??????? ?? ???????ç??? ? ????? ????? ?????????? ? ????? ??? ??? ?? ?????????? ?????? ???????? ??????ç<>?? ?? ????????? ??????? ?? ???ç<>?? ?? ????????í?????? ??????????? ???????????? ?????????????? ?????ç<>??? ???????ç?? ???????????? ???????????? ??????? ????? ??????? ? ???????? ??????????? ????????? ?????????????? ?? ???? ????????? ?? ????????? ???????? ?? ??? ?????? ??????????? ??????????????? ????? ???????? ????????????? ???? ?? ????? ????????? ??? ?????????? ?????? ?? ??? ????? ?? ?????????? ?? ?????? ?????? ?????? ????????? í<>???? ?? ???????????? ??????? ?? ???????? ? ????? ??? ????????? ??í???? ?????????? ?? ?????????? ??? ??????ç<>??? ??? ????????? 63 ENSINO MÉDIO 64 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>???I???É?I?(<>????I??AÇÃ<>?) ??????????? ?????Í???? ?????????? ???????? ???????????? ????????? ??????????????? ????? ????? ?? ?????????? ?? ???????????????? ??? ????????? ? ??? ????ç??? ???????????? ???????????? ?????? ? ???????ç? ??? ???????ç<>???? ?????????? ??????????? ?? ?????????? ???????????? ??? ???? ????????????? ?????????? ? ?????ç?? ?????????? ?? ????????????? ?? ????? ?? ????????????? ???????????? ???? ?????????????? ?? ?????? ? ?????????????? ?????????? ???????? ???? ?????ç ???????ç?? ????????? ????? ???????? ?? ????????? ??? ??????????? ? ????? ???????? ???????? ?????????? ????????? ? ???????? ????? ?? ?????ç??? ?? ?????? ???????? ?????ç<>??? ?? ????? ?????????????? ???????????? ???????? ?????????????? ??????????? ???? ? ????ç<>?? ?? ?????????? ?????????? ?????????? ??????????? ????????? ??? ??????ç? ? ?????? ?? ???? ??? ?????????? ?????????? ?? ????? ?? ????????? ?????????? ???????? ?? ??????????? ?? ???????????? ?????????? ???????????????? ?????? ? ???????? ?????????? ????? ? ???????? ??????? ?????????????? ??????? ???? ??????? ? ????? ?????????? ???????????? ??? ??????????? ?? ??????????????? ?????í???? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ????? ?? ???????????? ???? ? ???????? ????????? ? ?????? ?? ?? ???????? ?? ???????????? ???? ????? ?????? ????????? ??????????? ????????? ??? ???????? ?????ç<>??? ?????í???? ? ??????????????? ? ????????ç?? ????? ?? ???????????? ?? ???? ????? ?? ? ??? ?? ???????????? ??? ???????? ???? ????????????? ????? ???? ???????????? ???????? ???????? ?? ?????????? ???????? ??????? ?? ?????????? ?? ????????ç<>?? ??? ????? ????? ???????ç<>??? ????? ??? ???????? ?? ????? ??? ? ???? ???????? ?? ????? ????????? ???? ??? ??????????? ??? ??? ?????????? ??? ???????????? ??? ???????? ???? ????? ??????? ??????????? ????? ??????? ?????? ????????? ??? ??? ?????????? ?????? ?? ???? ???? ???????? ?????ç<>?? ??? ???????? ???? ?????ç<>?? ??? ????? ?? ???????? ???? ??????ç<>?? ??? ???????? ?? ????????? ???? ??????????? ?? ????????????? ?????????? ? ?????ç<>?? ???? ?? ???????? ?????????? ???? ?????????? ?? ?????????? ? ??? ??????? ??? ??????????????? ???????????? ???? ??? ?? ????? ?? ???????????? ?????????? ?? ????????????? ?????????????? ???????? ??? ????? ??? ????????? ?????? ????? ???? ???????????? ?? ???? ??? ?????????? ???????????????? ???????? ?????????? ?????????? ?? ????? ???????ç<>?? ??????? ?? ???????????? ?? ??????? ?? ??????? ?? ???? ?????? ???? ????????ç<>?? ????? ???????????? ?? ????? ???? ???????? ???????? ?? ???????? ??????????? ????????? ? ??????????? ?????ç?? ?? ???? ???? ????????? ?? ??????????? ??? ????????? ???? ?? ??????ç<>??? ?? ????????? ?????? ?? ???????? ?? ?????ç<>?? ?? ???? ???????????? ??? ???????????? ?? ???????? ??????? ???? ??? ???????? ?? ??????ç<>?? ?? ? ???? ???? ??? ?????????? ???? ????? ?? ???????? ???? ???????????????? ?????? ?? ?????? ?? ???????? ? ?????????? ???? ? ?????????? ?? ?? ??????? ??????? ???????? ? ?????? ? ???????? ? ???????? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ????? ??????? ??í???? ????? ?? ??????????? ? ??? ??? ?????? ?????? ???????? ?? ?????? ??????????? ?? ??????????? ??????????? ???? ???????? ?? ????? ??????? ????? ????? ????? ?? ??????????? ? ???? ????????ç??? ?? ?????? ? ??? ????? ????????? ???? ??? ???? ?? ???????????????? ?? ???????ç<>??? ???????? ?????????????? ?? ????í???? ?? ?? ??????ç<>?? ??? ??????? ?? ?????? ????????????? ? ????? ???? ?? ???????? ? ????????? ?????ç<>??? ?????????? ?????? ?? ????? ?? ????? ?????? ?? ?????????? ???? ?????? ?? ???????ç<>??? ???????? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ? ??????ç?? ?? ????? ??? ?? ??????????? ??????í???? ?? ???????? ??????? ? ??????????? ????????? ????? ????????? ??? ???????? ??????????? ?? ????????????? ???? ???????? ? ???? ?? ?? ??????? ?? ???? ????????? ?????????? ??????????? ???? ??? ???????? ?????????? ???? ???????? ???????????? ????????? ? ????? ??????? ???? ?????? ??????????? ????????? ????? ???????? ???????? ?? ?????????? ?? ???? ???????? ??????????? ???????? ???? ???????ç<>?? ??????? ????????ç?? ?? ????? ?? ????? ???? ?? ???????? ????? ?????????? ?????? ??????? ????????? ???? ??? ?? ?????????? ????? ??????? ?? ?????????? ?? ?????????? ????????? ??????í????? ??? ??????????? ? ??????????? ???? ?????í???? ?????ç??? ?? ???????ç??? ?????????????? ???? ??? ????? ?? ?????????? ????? ??????????? ??????????? ???? ????????? ??????? ?? ??????? ?????????? ??? ??????????? ?? ?????????????? ???? ?????? ? ???????????? ????????? ???? ????????? ? ???????? ?? ???????? ??? ?????? ? ???????????? ?????? ???? ???????? ??????? ? ????? ????????? ? ?????? ?????????ç<>?? ?? ?? ? ? ??????????ç?? ?? ???????? ??????? ??????????? ?????? ? ??? ?????????????? ? ????????????? ?????? ??????????? ???? ??? ????????????? ??????? ?????????? ?? ?????????ç?? ?? ??????????? ?? ????????? ? ?????? ??? ??????????? ????????????? ?????? ???????? ?? ???? ????? ?????????? ????? ?????????? ? ??????? ?????? ???????????? ????? ????????? ? ??????? ???????? ???????? ?? ?????????ç??? ???? ?????????? ??????????? ?? ????????? ? ??????ç?? ????????????? ???? ???????? ???????? ??????? ? ????? ?????????? ???? ???? ?? ????????? ??????? ????????? ?? ????????????? ? ?????í?????? ????????? ??????? ?? ??????ç<>?? ??????? ???? ??????? ??????? ?? ??????? ?? ??? ???? ?? ????? ?? ?????? ?????????????? ?? ??????ç??? ??????????? ?? ??????ç??? ????????ç?? ?? ?????? ??????? 65 ENSINO MÉDIO 66 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>???I???É?I?(<>????I??AÇÃ<>?) ??????????? ?????Í???? ?????????? ????????? ???????????? ?????? ???????? ? ??????????? ??????????????? ?????????? ???????ç<>?? ???? ????????? ?? ????? ????????? ??? ???????? ?? ???????? ??????? ??? ???????????? ???????????? ???? ?? ? ?? ??????? ?????????? ????????? ????????? ????? ? ???????????? ???????ç<>??? ? ?????? ?? ?????? ?????????? ?????í<>???? ?? ??????? ?? ?????? ?????????? ???????? ? ???????? ?? ?????????? ?????? ?? ??????????ç?? í????? ?????????? ??????? ? ????????????? ??? ???????ç<>??? ??????????? ç<>?? ? ?????????? ???????? ? ??????ç<>?? ????? ???????? ? ????????? ??????????????? ????????? ???????? ?? ??????????? ?? ??????? ? ?????????? ??????? ????? ? ????????? ?? ??? ??? ????????? ??? ??????? ?? ????????? ?? ????? ? ?? ??????? ?????????? ??????????? ???????? ??? ????????? ?????????? ????????? ?í????? ?? ???????????? ??????????? ???????? ???? ?????????? ??????? ?? ????? ?????????????? ????????? ????ç??? ? ????? ???????? ??????? ???????????? ? ??????????? ????????????? ??????????? ?????????? ????????????? ? ?????????? ???????? ?? ???????ç?? ?? ??????? ????????????? ?????????? ????????? ????? ???????? ?? ??????ç<>?? ? ????????ç<>??? ??????????? ? ??????????????? ?? ???????? ?? ????? ??????? ????? ? ?????? ?????????? ???????? ? ????????? ???????? ?????????? ?? ????? ?? ???????????? ?? ????? ????????????? ???????????? ?????????? ?????? ???????? ????????? ??????????????? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ??????? ?? ????? ? ??? ???? ???? ? ?????ç<>?? ?? ???????????? ? ?????? ?? ?????? ???? ???? ??? ????? ??? ?????????? ????????? ???????? ??? ??????????? ??????????????? ??? ??????? ?????????? ?????? ?? ?????? ??????????? ?????í??????? ??????????? ???????? ?? ??????? ? ???????? ?? ??????????? ?? ???????? ????? ??????? ??????? ? ???????? ?? ????????????? ?? ?????? ?? ???????? ? ?????? ?? ????? ?? ??????? ????????? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ????? ????????? ???????? ?? ????? ?? ????? ????????? ????? ????? ?? ????? ? ???????? ??????????????? ????? ??? ?? ?????? ?? ?????????? ????ç???? ? ?????????? ? ?????? ?? ???????ç<>?? ???? ???? ????????ç?? ???? ??????? ??? ??? ??????????? ???????? ?????? ???? ????? ???????ç<>??? ???????? ?? ????????? ??? ???????? ??? ?????????? ? ??? ?????????? ?? ??????????? ?????? ?? ????????? ?? ?????????? ???????? ? ????????????? ?? ??????????? ????????????? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ???????? ?? ???????ç<>??? ??????????? ?? ???? ??????? ????? ????? ?? ?????????? ? ????????????? ?? ???????ç ?????? ??? ???? ??? ??? ????????? ?????????ç<>?? ???? ????????? ???? ? ????ç?? ?? ???????? ??? ? ????? ???????? ????????? ? ? ????????????? ?? ?????? ??????ç ????? ????? ??? ???? ?? ????? ??? ?????? ????????? ?? ???????ç<>?? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ???????? ? ??????ç<>?? ????? ???????? ? ????????? ?????????????? ????????????? ?????????? ???????????? ?????? ????? ?????? ????? ????? ?? ???????? ? ??????????? ?? ??????? ?? ??? ????? ?? ?????ç??? ?? ?????????????? ??????????????? ??????????? ?????ç??? ???? ??????? ??? ?????????? ?????? ???????ç<>?? ??? ?? ????????? ?? ??????????? ???????????? ??? ???? ????????? ??????ç?? ??? ????????? ?? ?ú<>??????????? ????? ?? ?ú<>?????? ????? ?????ç<>??? ???????? ???????????????? ?????????? ???? ?????? ?? ?????????? ?? ??????????? ?? ??????????? ?????? ??? ??????? ?? ?????? ?????? ? ????í??? ??????????? ???? ?????????? ????? ?????? ???? ?í????? ?? ????????? ?????? ??????????? ?????????? ?? ???????????? ?????????????? ?? ??????? ???????? ?? ???????? ??? ?????????? ??????? ?? ???????? ???? ?????????? ???? ? ????? ??? ??? ?? ?????????? ????? ??????? ?? ?????????????? ??? ???? ?? ????? ???????? ??????? ??????????? ??? ?????? ????????? ????????? ? ???????? ??????? ?? ?????í????? ??? ???? ????????? ??? ?? ?????? ?????? ???????? ???????????? ?????????? ????????? ??????? ?????ç<>??? ?? ???????? ??????????? ? ????????????? ?????? ??????????? ???? ???????? ????????? ?????? ???????? ?? ?????????? ?????ç<>???? ??? ??????????? ????? ???????? ????? ??? ? ???????ç?? ?? ??? ?????????? ?? ??????????? ? ??????? ?? ??? ???ç<>?? ??????????? ???????? ?? ??????ç?? ?? ?????ç<>?? ?ú<>??????? ????????? ?????? ? ???????ç<>?? ??? ????????????? ?????? ??????????? ?? ?????? ??????? ?????í<>????? ?????? ???????? ???? ????? ??????? ?? ???????? ?? ??????ç<>?? ?????í??? ???? ???????? ?? ??????????? ????? ????????? ???????? ??????? ???????????? ???? ???????? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ???????? ????????? ?????????????? ???? ???????? ? ????????? ???????? ????? ????? ?? ????????? ??? ???????? ???????? ???? ?????? ?? ???????????? ?????? ? ???????? ????ç?? ?????????????? ???? ????????????? ?? ????????? ??? ?? ??????????? ???? ????????????????? ????????? ???? ????????? ???í??????? ??????????? ???? ?????? ?? ????? ??? ???????? ??????????? ?? ????????????? ???? ????????? ????????? ????????? ???????ç<>??? ?? ?????? ????????? ????????? ?????????? ?? ???????????????? ?? ???????? ?? ????? ?????????? ? ???????? ?? ???????????? ?? ???? ???????? ???????? ?????????? ???? ????????? ?????????? ????????? ???????? ???????? ? ?????????????????? ????? ? ??????? ????????? ??? ???? ?? ??????????? ???????? ???? 67 ENSINO MÉDIO 68 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>???I???É?I?(<>????I??AÇÃ<>?) ??????????? ?????Í???? ?????????? ????????? ? ????????? ???????ç<>???? ??????? ??????????? ? ????ç??? ?????????????? ?????????? ?????????? ???????????? ???????????? ?????????? ? ??????????? ?? ???????ç?? ?? ????? ??????? ????????? ??í????? ????????????? ???????? ? ?????? ?????????? ?????? ?????????? ? ???????? ?????????? ???????? ? ?????ç??? ?????????? ?????????? ?í???? ? ??????????? ????????? ?????????? ????? ?????ú<>???? ??????????????????? ?? ????????? ???????? ???? ???????ç<>?? ? ????????????????? ????????? ? ????????????? ? ?? ????????????? ?? ?????????ç<>?? ?????? ???????ç<>???? ?? ??????? ???????? ???? ????? ???????????? ???????????? ??????????? ? ??????? ?????????? ???????? ? ???????? ?????ú<>?? ???? ??????? ???????? ??????? ?í<>???? ? ???? ???????ç???? ??? ???? ??????????? ???? ??? ???????ç<>??? ????????ç<>?? ? ?????????ç??? ?????????? ?????????? ?í???? ????????? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ?????? ??? ????? ??????? ??? ?? ?????????? ???????? ???????????? ???? ???? ?????ç<>?? ?? ?? ?í??? ???????????? ???????ç?? ?? ?? ????? ????? ???? ?? ????? ???????? ?????? ?????????? ?????????ç?? ?? ??????? ????ç?? ?? ???????????? ???? ??? ?????????ç?? ??? ???????????????? ????? ???? ?? ???????? ? ????????????? ??? ??????????? ?? ????????? ??????? ????? ????? ?? ???????? ? ??????????? ?? ???? ????????? ???? ?? ?????????? ????? ??? ?????????? ? ?????????????? ?? ?????? ???? ???????? ?? ????ç??? ???? ????????? ???????????? ????? ??????????? ?? ??????????? ? ??????? ???????? ???? ????? ???????????? ? ?????????? ???? ???? ??? ??????? ??? ???????????? ???????? ? ???????????? ?? ??????? ????? ?????????? ?? ?????????? ? ???????????? ???????????? ?? ?????? ?????? ????? ??? ??????????? ??? ???????? ? ?????????? ????????? ???? ???????? ???? ???? ???????? ??? ??????? ???? ??????????? ????????? ? ? ??????? ????? ?? ????? ??????? ???? ??? ?????ç?? ??????????? ????? ????? ????? ????????? ??? ?????? ??????? ????? ?? ??????? ??????? ???????????? ????????????? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ??????? ?????ú<>???? ?? ???????? ?????????? ???? ????? ???????????? ?? ????????? ????????? ???? ???? ???????? ? ?í<>???? ???? ?????? ?? ????? ???????? ?? ???????ç?? ?? ?í<>???? ???? ???????? ??????? ????? ?????? ??????í<>???? ???? ?????????? ?????? ?????? ?????? ??????í?????? ? ???????? ???? ?????? ???????? ?????? ?????????? ???? ?????????? ???????? ?????? ????????? ????? ???? ???????? ? ???? ? ???? ?? ???????? ??? ? ????????? ???? ?????????? ??? ?????????? ????? ?? ??? ????? ??????? ????ç<>?? ? ????????? ?? ?í???? ?? ?????? ????? ?????ú<>??? ?? ??í???? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ???????? ???????? ???????? ??? ?? ?????? ? ????? ?í?????? ? ???????ç<>??? ????? ??????? ????? ??????? ?? ???????? ? ?????????? ???????ç<>??? ????????? ?? ?????? ???? ???????? ??? ???????? ??? ? ??????????? ?? ?????? ?????í<>??? ? ??????????? ???? ?????????? ?????? ??? ???? ?? ?? ???? ??????????? ????? ? ??????? ?? ?? ????????? ?? ???????? ? ????????????? ?? ?? ??????????? ????? ???????ç?? ????? ??????? ??????? ? ?????? ???????? ??? ???? ?? ????????? ???????????? ???? ????????ç<>?? ?? ???????? ??? ?????????? ??? ???? ?? ?????????? ????? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ???????? ? ???????? ? ?????????? ??????? ???? ???????? ?? ?????? ??? ? ????????? ?? ???????? ? ?ú<>?????????? ??? ?? ???????? ???????? ?? ?????????? ??????? ??? ? ???????????? ?? ????????? ??? ???????? ?????? ???? ?????? ?????? ?í<>???? ? ???????? ????????? ???????? ?????????ç??? ?? ?????? ????? ???? ?? ????? ??????? ?? ???????? ???????? ???????? ?? ?í??? ?? ?? ????? ??? ????????? ??????????? ? ????? ???????? ??????? ??????? ??????? ????? ? ????????? ? ???????? ???? ?? ??????????? ???? ?????????????? ??????? ????????? ?????? ?????? ???????ç?? ?? ?????ú<>?? ??????í??? ?? ???????? ??? ? ?????????? ??????????????? 69 ENSINO MÉDIO 70 COMPUTAÇÃOCOMPUTAÇÃO ??????AÇÃ<>?-<>???I???É?I?(<>????I??AÇÃ<>?) ??????????? ?????Í???? ?????????? ???? ??????? ? ????????????? ??? ????????? ?????????? ????????????????? ????????????? ??????????? ? ?????????ç<>??? ???????????? ? ?????????? ??? ????????????? ?? ???????ç?? ? ???? ??????????? ???? ????? ???????? ?????? ?? ???????? ?? ?????????? ?????????? ?????????? ???????? ???????????? ?? ???????????? ?? ??????????? ???????? ? ?? ????ç??? ???????? ?? ??????çç?? ??? ?????? ???????? ??? ???? ???? ???????? ?? ?????????? ?????????? ?????????? ? ?????????? ???? ?? ????? ??????? ? ????????? ?????????????? ?? ????? ?????????? ?? ??ú?? ?í???? ? ?????? ?? ???? ????????? ?????????? ???????? ?? ????????? ???????? ??? ???????ç? ? ???????? ?? ???????ç?? ????????? ? ????????? ???????????? ? ??????????? ???????? ????????? ?????????? ??????? ?? ????????? ? ???????????? ?? ??????? ??????? ?? ??? ??????? ? ???????????? ??? ? ????????? ?? ??????? ???????? ??? ???? ?? ?????ç<>?? ? ??? ?? ????????? ??????????????? ???????ÇÃ<>? ?? ?????????? ???????? ???? ?????????? ???? ? ????? ????????????? ?? ??????? ??? ?? ?????????? ????? ?? ????????????? ?? ??????? ? ??????? ?? ???????? ??? ?? ????????? ?? ?????ç<>?? ?? ??????????? ????????? ????? ??????????? ? ???????? ????????? ???? ?????????? ?? ????????? ???????? ?? ????????????? ???? ???????? ? ????í??? ???????? ????? ? ????????ç?? ?? ??????????? ???????? ???? ???????? ???????? ?????í??? ? ????????? ??? ? ??????????????? ?? ???????? ???? ????? ?? ????ç??? ???? ????????? ??????? ?????? ?? ??? ????? ???? ??? ?? ?????? ???? ??????????ç?? ?? ???ç<>??? ?? ??????????? ???????? ???????? ?? ?????? ???? ?????? ?? ???????? ???? ?????????? ???? ? ???????????? ?? ?????????? ????? ? ??????? ?? ??? ????????? ??? ??????????? ???? ??? ??ú??? ???? ??????????? ? ???????? ?í?????? ??????? ?? ??????????? ????? ????????? ? ????í??? ????????? ???????? ???????????? ? ?????????? ?????? ????? ??????????? ?????? ??? ?????????? ???????????? ?????????? ?????? ???? ?????? ?? ?????? ?? ??? ?? ????????? ç<>?? ???? ?????????? ???? ? ???????? ?? ?????????? ???? ????????? ? ?? ????????? ?? ????????? ????????? ???? ??? ???????? ?????????? ?? ?? ????? ?? ????????? ????????? ?? ?? ????? ?? ????????? ?????? ?? ?? ????? ? ?????????? ?????????? ?? ??? ????????????????? ?????? ??? ??í???? ?? ?? ???? ????? ??? ???????? ??? ???????? ??????????? ???????? ???????? ? ???????? ?????? ??????? ????????? ???í?????? ??????????? ??????? ?????? ???? ?? ??? ????? ?? ????????? ??? ?????? ? ??????????? ?? ???? ?? ??? ???????ç? ??????? ?? ????? ????????? ??????? ???????????? ????? ??????? ??????? ??? ??????? ?? ???? ???????????? ?? ??????? ?? ???????? ? ??? ????? ?? ?????ç<>?? ?? ????? ? ?????? ???????????????? ???? ??? ????????????? ?? ??????ç<>?? ? ????????ççç<>?? ?? ç<>?? ?? ??? ???????? ?????í??? ???????? ?? ?????ç<>?? ?? ?????????? ??? ???????? ?? ????? ?? ??????????????? ?? ?? ????????? ???? ? ?????????? ??????? ??? ???? ?? ???????ç<>?? ? ????í??? ??????? ?? ?? ??????? ? ? ??? ???? ??? ????? ??? ???? ?????ç?? ?? ??? ?? ??????? ???????? ???????? ?? ????????? ????? ????? ?? ????????? ??? ????? ?? ?????ç<>?? ?? ????? ??????? ?????ç?? ???????? ???????? ???????? ???????? ???? 71 ENSINO MÉDIO Diagramação: Christian Brackmann